Batterijen

Alle merken die in de beoordeling genoemd worden maken zowel wegwerpbatterijen als oplaadbare batterijen. Drie merken komen twee keer voor in de tabel, omdat hun batterijen met gerecyclede inhoud een extra duurzaamheidslabel krijgen.

De beoordeling heeft betrekking op batterijen voor huishoudelijk gebruik, zoals AA's en AAA's, maar ook op knoopcellen en batterijen voor gehoorapparaten. Lithium-ionbatterijen (Li-on) voor laptops en mobiele telefoons en autoaccu's vallen er niet onder. Alle merken maken ook powerbanks en batterijladers voor oplaadbare batterijen.

De meeste bedrijven zijn gespecialiseerd in het maken van batterijen, maar er zijn ook een paar algemene elektronicabedrijven - Philips en Panasonic - en dan is er nog de gigantische detailhandel Amazon, waar we al lange tijd een boycot van willen vanwege zijn belastingontwijkingsstrategieën.

De twee best verkopende merken zijn Duracell en Energizer, waarbij Duracell twee keer zoveel batterijen verkoopt als zijn rivaal. Maar Duracell is één van onze te vermijden merken vanwege de slechte ethische prestaties. We vergelijken deze twee merken verderop in de beoordeling.

We hebben geen eigen merken van supermarkten opgenomen. Alleen Morrisons verkoopt oplaadbare batterijen. Toen we de supermarkten voor het laatst onder de loep namen, waren ze geen Aanbevolen Merk. 

De meeste batterijen die worden verkocht zijn alkalinebatterijen voor eenmalig gebruik. Wegwerpbatterijen dus. Volgens gegevens uit 2019 was de verkoop van alkalinebatterijen 506 miljoen euro waard, terwijl oplaadbare batterijen slechts 39,6 miljoen euro waard waren. Maar tegen 31 december 2030 zal de Europese Commissie bepalen of het gebruik van niet-oplaadbare batterijen voor algemeen gebruik geleidelijk moet worden afgeschaft.

Nikkelmetaalhydride (NiMH) batterijen zijn tegenwoordig het meest gebruikte type oplaadbare batterij voor huishoudelijk gebruik, samen met de lithium-ion batterij in je telefoon of laptop en in powerbanks. In veel consumententoepassingen met een hoog verbruik zitten geen alkalinebatterijen, maar oplaadbare NiMH-batterijen (nikkel-metaalhydride), omdat die betere prestaties leveren en veel langer meegaan dan de wegwerpalkalinebatterijen.

Er zijn echter geen platte knoop- en muntcellen van NiMH voor gebruik in horloges en hoortoestellen. Wel zijn er nu steeds meer apparaten verkrijgbaar met ingebouwde oplaadbare batterijen en zolang ze vervangen kunnen worden, is dat alleen maar goed nieuws. Een nadeel van oplaadbare batterijen is dat ze lading verliezen als ze niet gebruikt worden. Gemiddeld verliest een NiMH-batterij 30% van zijn lading in 12 maanden. Verderop in deze wijzer bekijken we hoe je verschillende oplaadbare batterijen het beste kunt opladen.

Hoewel oplaadbare batterijen bij aanschaf duurder zijn (ongeveer drie of vier keer zo duur), zijn ze kosteneffectiever omdat ze 500-1000 keer of vaker kunnen worden opgeladen. Eén van de redenen waarom mensen wegwerpbatterijen kopen, is dat de initiële kosten ervan lager zijn, maar op de lange termijn zijn oplaadbare batterijen een stuk goedkoper. De totale levensduur van oplaadbare batterijen is veel langer dan die van wegwerpbatterijen, en er wordt ook nog eens op grondstoffen en energie bespaard bij de productie.

Een oplaadbare Duracell batterij kost ongeveer € 3,50 maar hij kan 400 keer worden opgeladen voor slechts € 0,00011 per oplaadbeurt, waardoor de totale kosten voor de levensduur van de batterij ongeveer € 3,60 bedragen. Als je 400 Duracell alkalinebatterijen voor eenmalig gebruik zou kopen voor € 2,60 per stuk, zou je dat in totaal € 1.040,- kosten. Zelfs als je de kosten van een Duracell oplader van € 25,- erbij optelt en al die kosten doorberekent naar één oplaadbare batterij, dan zijn oplaadbare batterijen nog steeds minstens 17 keer goedkoper dan wegwerpbatterijen.

De capaciteit van oplaadbare batterijen wordt gemeten in mAh (milliampère/uur). Over het algemeen geldt: hoe hoger de mAh, hoe minder vaak de batterij moet worden opgeladen. Apparaten die op batterijen werken, hebben batterijen met een verschillende capaciteit nodig. Draadloze telefoons worden bijvoorbeeld vaak opgeladen en krijgen meestal niet de kans om helemaal leeg te raken. In hun geval volstaan dus batterijen met een lage capaciteit. Andere apparaten die een batterij met een lage capaciteit kunnen hebben, zijn bijvoorbeeld tuinverlichting op zonne-energie en afstandsbedieningen.

Apparaten die batterijen met een hoge capaciteit nodig hebben, zijn bijvoorbeeld digitale camera's en bepaald elektronisch speelgoed. Als je merkt dat je batterijen vaak moet vervangen, zorgt een batterij met een hogere capaciteit voor een langere levensduur. Batterijen met een lage tot gemiddelde capaciteit zijn AA-batterijen (800-1300 mAh) en AAA-batterijen (400-800 mAh). Batterijen met een hoge capaciteit zijn AA-batterijen (1950-2700 mAh) en AAA-batterijen (950-1100 mAh).

Voor oplaadbare batterijen heb je een oplader nodig. Alle merken maken deze. Een 'slimme' oplader geeft aan hoeveel lading een batterij heeft. Als de batterij volledig is opgeladen, stopt hij met opladen en schakelt hij over op druppelladen om de batterij bij te vullen. Een powerbank is in wezen een mobiele batterijlader voor gebruik met mobiele telefoons, laptops en tablets. Alle merken behalve Panasonic maken deze. Varta maakt bovendien een batterijtester waarmee je het oplaadniveau van een batterij kunt controleren.

In de volgende tabel vind je een handig overzicht van de manier waarop je kunt voorkomen dat verschillende typen batterijen leegtrekken. Ook staat erin hoe lang je kunt verwachten dat ze meegaan.

* apparaten variëren, dus de vergelijking is gebaseerd op aantal foto's gemaakt met een digitale camera met AA-batterij

• Het is het beste om zo snel mogelijk op te laden.
• Stop met opladen als de batterij warm wordt.
• Gebruik altijd de oplader die voor je batterij is ontworpen.
• Een gedeeltelijke lading is beter dan een volledige lading. Een gedeeltelijke ontlading is eigenlijk ook beter dan een volledige ontlading (geen 'geheugeneffect' zoals bij oude NiCad-batterijen die capaciteit verloren als ze niet werden gebruikt).
• Schakel apparaten uit als je de batterij oplaadt. Gebruik altijd de oplader die voor je batterij is ontworpen.

Er zijn verschillende soorten wegwerpbatterijen verkrijgbaar, afhankelijk waarvan ze gemaakt zijn:

Zink-koolstof vs alkaline
Het verschil tussen deze twee is het type elektrolyt dat in de batterij wordt gebruikt: alkaline elektrolyt voor alkaline batterijen, zuur voor zink-koolstof batterijen. Alkalines bevatten meer energie dan zink-koolstof en kunnen dus dezelfde hoeveelheid energie produceren, maar ze gaan twee keer zo lang mee. Ze zijn ontworpen voor apparaten die veel energie verbruiken, zoals camera's. Zink-koolstofbatterijen zijn goedkoper dan alkalines en zijn ontworpen voor apparaten die niet veel energie verbruiken, zoals afstandsbedieningen, klokken, rookmelders en zaklampen.

Lithium batterijen voor eenmalig gebruik
Lithiumbatterijen (niet te verwarren met lithium-ion of Li-on batterijen die oplaadbaar zijn en gebruikt worden in mobiele telefoons en elektrische auto's) hebben een hogere energiedichtheid en leveren daardoor betere prestaties en gaan langer mee dan alkalinebatterijen. Je kunt AA- en AAA-lithiumbatterijen kopen (alle merken behalve Philips, Rayovac en Duracell), maar je zult ze waarschijnlijk vinden als knoop- of muntcellen voor dingen zoals horloges. Ze zijn duurder dan alkalinebatterijen.

Batterijen voor hoortoestellen
Een populaire keuze bij hoortoestellen zijn zink-luchtbatterijen voor eenmalig gebruik. Oplaadbare NiMH-batterijen kunnen over het algemeen niet voldoen aan de energiebehoeften van de huidige digitale hoortoestellen. Zelfs volledig opgeladen kan een NiMH-batterij niet genoeg energie leveren om de meeste moderne hoortoestellen een hele dag te laten werken. Maar er zijn wel hoortoestellen te koop met oplaadbare lithium-ionbatterijen die worden opgeladen met een oplaadstation of een micro-USB-kabel, net als een mobiele telefoon.

Batterijen voor huishoudelijk gebruik bevatten een mix van mineralen, waaronder de mineralen die hieronder worden genoemd. De mijnbouwsector wordt al lange tijd bekritiseerd vanwege de schending van het milieu, de schending van mensenrechten en de uitbuiting van inheemse bevolkingsgroepen. Maar er is een toenemende spanning tussen rechtvaardigheid voor mens & milieu en de mijnbouw van mineralen die essentieel zijn voor het beëindigen van onze afhankelijkheid van fossiele brandstoffen, zoals lithium-ion batterijen in elektrische auto's ter vervanging van benzinevoertuigen. Hoe belangrijk het ook is om af te stappen van fossiele brandstoffen, dit mag niet gebeuren op een manier die nieuwe onrechtvaardigheden reproduceert of creëert.

De Ibero-Amerikaanse federatie van ombudsmannen en Amnesty International hebben aanbevelingen gedaan om bij mijnbouwprojecten, van de winning tot het einde van de levensduur, niet alleen te kijken naar de milieubeoordelingen, maar ook eisen te stellen op het gebied van mensenrechten. Nu batterijtechnologie steeds belangrijker wordt en de mijnbouw toeneemt, moeten bedrijven de druk voelen. Zie onze meest recente beoordelingen van auto's, stofzuigers en zonnepanelen voor meer informatie over hun relatie met de winning van mineralen voor batterijen.

Als het gaat om batterijen, zelfs oplaadbare, is 'verminderen, hergebruiken, recyclen' een goede aanpak.

Gebruik netstroom en bekabelde apparaten
Batterijen zijn altijd duurder dan netstroom, vooral wegwerpbatterijen. Zelfs met de recente stijging van de elektriciteitsprijzen blijkt uit cijfers dat zelfs een bulkaankoop van 100 goedkope Amazon Basics AA alkalinebatterijen 235 keer duurder is dan het gebruik van netstroom. Als je een oplaadbare batterij gebruikt, is deze nog steeds ongeveer 10 keer duurder dan het lichtnet, ook al kun je hem opladen, en wel vanwege de initiële kosten van de batterij.

Het is daarom zinvol om waar mogelijk apparaten op het lichtnet te gebruiken in plaats van op batterijen, niet alleen vanwege de financiële besparingen, maar ook om onnodig gebruik van mineralen en hulpbronnen te voorkomen. Kies dus voor bedrade apparaten in plaats van draadloze, bijvoorbeeld een traditionele stofzuiger in plaats van een draadloze, een bedrade computermuis in plaats van een draadloze; een bedrade koptelefoon in plaats van een draadloze; op het lichtnet en dus niet op batterijen werkende klokken, rookmelders en deurbellen.

Gebruik mechanische apparaten
Netstroom is niet geschikt voor dingen die mobiel moeten zijn, maar er zijn soms mechanische alternatieven beschikbaar die geen batterijen nodig hebben:

• Er is genoeg speelgoed zonder batterijen te koop en gameconsoles kunnen bekabelde controllers hebben in plaats van draadloze;
• Er zijn mechanische horloges die je met de hand kunt opwinden of automatische horloges die worden aangedreven door polsbeweging;
• Er zijn dynamo's, bijvoorbeeld voor fietsverlichting;
• Er zijn zaklantaarns, waarvan je de veer handmatig kunt opwinden (zogenaamde knijpkatten).

Een Nederlands huishouden heeft gemiddeld 107 batterijen in bezit. Nieuwe, lege én gebruikte. Verreweg de meeste ervan zitten in apparaten. In Nederland wordt een batterij voor ongeveer 69% gerecycled. De wettelijke norm ligt in de EU momenteel op 50%. De nieuwe EU-batterijregelgeving stelt een recyclingpercentage van 63% als doel in 2027 en 73% in 2030.

• Wanneer batterijen beginnen te ontbinden op stortplaatsen, kunnen chemicaliën zoals lood, cadmium, zink, lithium en zelfs kwik in de grond lekken, wat bodem- en waterverontreiniging kan veroorzaken.
• Batterijen worden gemaakt van niet-hernieuwbare, eindige materialen en de ontginning van deze materialen heeft impact op het milieu en op de mensenrechten.
• Recycling betekent dat de materialen opnieuw worden gebruikt, maar meestal niet om nieuwe batterijen te maken. Veelal worden de teruggewonnen materialen gebruikt voor andere producten.

Sinds de regelgeving voor het recyclen van batterijen van kracht werd, hebben de meeste winkels en supermarkten die batterijen verkopen inzamelbakken in de winkel staan voor lege batterijen, vanuit het motto: 'Waar je ze koopt, kun je ze kwijt! Daarnaast hebben sommige gemeentehuizen, bibliotheken en scholen ook inzamelsystemen opgezet. Je kunt inzamellocaties vinden via Wecycle. Daar kun je ook een gratis Batterij Bewaarbox aanvragen.

Sommige fabrikanten gebruiken geen plastic meer in hun verpakkingen (met uitzondering van batterijen voor munten omwille van de veiligheid van kinderen) en gebruiken gerecycled materiaal in hun kartonnen verpakkingen. In de tabel hieronder vergelijken we wie wat doet aan het verminderen van plastic in hun verpakkingen en het gebruik van alternatieven.

Drie merken oplaadbare batterijen scoren sinds kort hoger in de beoordeling vanwege hun gebruik van gerecycled materiaal:

• Energizer: 15% gerecycled materiaal in oplaadbare AA- en AAA-batterijen en 7% in C-, D- en 9-volt-batterijen.
• Varta: 21% gerecycled materiaal in Recharge Accu Recycled AAA en AA's.
• GP: meer dan 10% gerecycled materiaal in Recyko AA, AAA, C, D en 9 volt.

Deze inhoudsniveaus zouden tegen 2030 moeten stijgen, wanneer nieuwe EU-regelgeving van kracht wordt, die een bepaald percentage gerecycled materiaal in alle batterijen verplicht stelt.

Alleen Panasonic en Philips kregen onze beste beoordeling voor koolstofemissies. Ze hadden concrete doelen en bespraken de stappen die ze moesten nemen om de uitstoot te verminderen, zoals de installatie van systemen voor hernieuwbare energie. Hun CO2-rapportage was transparant en werd volledig openbaar gemaakt, zodat ze konden worden aangesproken op hun doelen en op behaalde resultaten in dezen.

Alle bedrijven, behalve Varta, kregen onze slechtste beoordeling voor belastingmoraal. Varta onderscheidt zich door de beste beoordeling. Amazon en Berkshire Hathaway (Duracell) zijn beide gevestigd in het belastingparadijs Delaware. De EU probeert de belastingontduiking van Amazon aan te pakken.

Alle bedrijven behalve Panasonic en Philips kregen de slechtste beoordeling voor hun beleid inzake conflictmineralen. Alleen Philips scoorde als beste. Het bedrijf blijft gecontroleerde, conflictvrije mijnbouw in de Democratische Republiek Congo steunen. Het had ook een zorgvuldig monitoringsproces en publiceerde een volledige lijst van zijn smelterijen en raffinaderijen. Deze vormen een belangrijk knelpunt in de wereldwijde levering van mineralen, dus het is goed als ze gemakkelijker kunnen worden gecontroleerd.

Alle door ons beoordeelde bedrijven kregen onze slechtste beoordeling wat betreft hun beleid voor het beheer van de toeleveringsketen. Berkshire Hathaway (Duracell) had praktisch geen informatie. Waarschijnlijk omdat Amazon zo enorm groot is, verscheen het uitvoerig in de media vanwege bezwaren tegen de manier waarop het zijn werknemers behandelt. In een rapport uit 2022 van het Labor Center van de University of California Berkeley en Berkeley Law werd Amazon bekritiseerd voor het schenden van zijn eigen beleid met betrekking tot het respecteren van het recht van werknemers op vrijheid van vereniging, een beleid dat volgens het rapport ook 'niet in overeenstemming is met internationale arbeidsnormen'. Volgens het rapport waren de acties van het management van Amazon erop gericht om werknemers angst aan te jagen voor vakbondsactiviteiten. In april 2022 was het JFK8 Amazon magazijn in New York het eerste magazijn dat officieel een vakbond oprichtte, met 2.654 werknemers die stemden voor actievoering tegen het bedrijf.

In 2021 nam Amazon's Andrew Jassy, die het stokje overnam van Jeff Bezos, maar liefst 200 miljoen dollar mee naar huis. De best betaalde topman bij Berkshire Hathaway (Duracell) ontving iets minder dan $ 20 miljoen, terwijl dat bij Energizer 'slechts' $ 9 miljoen was. De beoordeling van alle merken werd in de kolom 'Antisociale Financiën' naar beneden bijgesteld vanwege buitensporig hoge salarissen

Bedrijven kunnen een Nordic Swan Ecolabel voor batterijen aanvragen. Dit is een onafhankelijke beoordeling van de milieueffecten van batterijen gedurende hun levenscyclus, dus van grondstoffen tot verwijdering en recycling, en omvat certificering door een derde partij. Om in aanmerking te komen moeten batterijen:

• een laag gehalte kwik, cadmium en lood hebben, lager dan vereist door de EU-batterijrichtlijn;
• geen PVC bevatten;
• voldoen aan het MVO-beleid van Nordic Swan Ecolabel om verantwoord gebruik en de inkoop van beperkte grondstoffen en conflictvrije mineralen te garanderen
• en een gedragscode hebben voor de rechten van werknemers bij leveranciers;
• voldoen aan strenge eisen voor de werkingsduur, levensduur, veiligheid en kwaliteit van de batterij;
• volledig opgeladen zijn wanneer ze de productielocatie verlaten [geldt voor NiMH-batterijen (Nickel Metal Hydride) en -cellen].

De meeste batterijen met dit milieukeurmerk zijn wegwerpbatterijen, maar de volgende merken oplaadbare batterijen zijn ook inbegrepen:

• Varta Recharge Recycled AA & AAA en VARTA RECHARGE ACCU Power AA
• Energizer Rech Power Plus AA & AAA, Rech Extreme AA & AAA
• Duracell Ultra Power Oplaadbare AA & AAA
• GP - Recyko AA & AAA.

Zoek op de site van Nordic Swan Ecolabel voor een volledige lijst van alle Nordic Swan batterijen.

Steeds meer kinderen worden in het ziekenhuis opgenomen nadat ze (knoopcel)batterijen hebben ingeslikt. De gevolgen kunnen zeer ernstig en soms zelfs dodelijk zijn. Als een knoopcelbatterij vast komt te zitten in de slokdarm, kan door aanraking met de vochtige slijmvliezen een elektrisch stroompje ontstaan dat ernstige brandwonden kan veroorzaken. Wil je weten hoe je batterijen buiten bereik van kinderen houdt en wat je moet doen als je vermoedt dat een kind er een heeft ingeslikt, raadpleeg dan deze website over het inslikken van knoopbatterijen.

We hebben Amazon opgenomen in onze beoordeling van batterijen omdat het bedrijf nu zijn eigen merkbatterijen verkoopt. Het is echter één van de slechtst scorende merken in de tabel en scoort slecht in alle categorieën met betrekking tot eerlijkheid, duurzaamheid en milieu.

Amazon heeft maar liefst 37, 4 miljoen euro uitgegeven aan lobbyen en het kwam ook een paar keer in het nieuws vanwege zijn behandeling van werknemers en de arbeidsomstandigheden waarmee ze te maken hebben.
Een chauffeur voor Amazon meldde dat hij in de twee jaar sinds hij in dienst is 480.000 km heeft gereden. Hij vertelde aan The Guardian dat hij tijdens één dienst in '70 afzonderlijke gebouwen van drie verdiepingen' meer dan 350 pakketten moest afleveren.
The Guardian kwam ook met een artikel over het ontslag door Amazon van vakbondsvertegenwoordigers in New York. We roepen al sinds 2012 op tot een boycot van Amazon vanwege zijn belastingontwijking. 

Vertaald op 7 december 2024
Bijgewerkt op 18 oktober 2025

Source data and research for these guides has been licensed from the Ethical Consumer Research Association. Brongegevens en onderzoek voor deze productbeoordelingen zijn gelicentieerd door de Ethical Consumer Research Association.  

Wil jij onderzoek naar Nederlandse bedrijven ondersteunen zodat we die kunnen toevoegen aan onze productbeoordelingen, steun dan ons werk als donateur.