Mobiele telefoons

Zoals een zeer uitgebreid EU-rapport aangeeft, belast de productie van mobiele telefoons het milieu het meest, door de winning van materialen en energieslurpende productieprocessen. In een smartphone zitten meer dan 50 verschillende materialen. Hoewel dit enigszins verschilt per merk, zijn de meeste telefoons gemaakt van dezelfde materialen: metalen, glas, keramische materialen en plastic. De manier waarop merken deze materialen gebruiken is uiterst belangrijk.

Energiegebruik en CO2-uitstoot
Veel van de grote techbedrijven hebben stappen gezet om de milieubelasting van hun activiteiten en hun toeleveringsketens te verminderen. Maar veel ervan leunen ook zwaar op Hernieuwbare Energie Certificaten (REC’s: renewable energy certificates) om hun uitstoot te ‘reduceren’. In wezen zijn REC’s certificaten die bedrijven in staat stellen te beweren dat ze duurzame energie afgenomen hebben van stroomproducenten, terwijl veel van de energie die ze gebruiken toch met fossiele brandstoffen is opgewekt. De – twijfelachtige – logica hierachter is dat ze, door het kopen van REC’s, de productie van duurzame energie steunen. REC’s zijn ook controversieel omdat ze de werkelijke uitstoot van een bedrijf kunnen verhullen.

Apple en CO2-uitstoot
Apple, bijvoorbeeld, stelt dat de uitstoot van haar energieverbruik 0 ton koolstofdioxide-equivalent (tCO2e) is en doet dat al vele jaren. Dit getal is echter “marktgebaseerd” en gebaseerd op de aankoop van REC’s. Diep weggestopt in Apples Milieuvoortgangsrapport vind je de zogenaamde locatiegebaseerde cijfers: de feitelijke uitstoot door de opwekking van door Apple ingekochte stroom. In Apples fiscale jaar 2023 was dit 1.206.700 tCO2e.

Rapportage van uitstoot
Er is momenteel een debat gaande over de manier waarop bedrijven hun uitstoot zouden moeten rapporteren. Big Tech speelt hierin een hoofdrol. Sommige bedrijven, zoals Amazon en Meta, willen dat de regels opgerekt worden, zodat ze REC’s kunnen kopen in andere landen dan degene waar ze actief zijn. Andere, waaronder Alphabet (Google) pleiten voor een strenger systeem, zodat certificaten alleen gekocht kunnen worden van de producenten in regio’s waar de stroom wordt gebruikt (en dus niet landelijk).

Plastic in telefoons
Alle telefoonfabrikanten gebruiken plastic, maar sommige gaan meer gebruik maken van gerecycled plastic. Fairphone is daarin het verst: de gehele achterkant van de Fairphone 5 is van hergebruikt plastic en van al het plastic in de telefoon is 69% niet nieuw (een toename van 9% ten opzichte van de Fairphone 4).
Ter vergelijking: Apple claimt dat in 20 onderdelen van de iPhone 16 ten minste 50% gerecycled plastic zit, maar het is niet duidelijk wat dat percentage is voor de gehele telefoon.
De Teracube 2e heeft een “bio-afbreekbare hoes”, maar dit is een extra onderdeel, en niet de behuizing van de telefoon zelf. Bovendien is niet duidelijk waar deze van gemaakt is en hoeveel bewijs is er voor deze claim.

Hergebruik van materialen
Hergebruik van materialen is duurzamer dan het gebruik van nieuwe materialen. Ten eerste omdat dit minder energie vergt – de koolstofuitstoot van hergebruikt aluminium is 96% lager dan van nieuw aluminium. Hergebruik verlaagt ook de vraag naar nieuwe materialen, waarvan de winning altijd het milieu belast, vooral wanneer ze gedolven worden uit mijnen.
Bedrijven die een aanzienlijk deel (meer dan 20%) gerecyclede materialen gebruiken krijgen meer punten in de categorie Technische duurzaamheid. Deze bedrijven zijn:

• Apple
• Fairphone
• Google
• Lenovo (eigenaar van Motorola)
• Nothing

Fairphone loopt hierin voorop en verwerkt significante hoeveelheden gerecycled tin, koper, kunststof en zeldzame aardmetalen. Het bedrijf spant zich ook in om ervoor te zorgen dat de nieuwe materialen die het gebruikt eerlijk en duurzaam gewonnen worden.
Apple heeft grote stappen gezet met hergebruik. Het krijgt daarom de maximale score in deze categorie.
Er is geen enkel bedrijf dat telefoons maakt met 100% gerecyclede materialen, dus nieuwe materialen zijn nog altijd nodig bij de productie van nieuwe telefoons. Koop dus als het kan een tweedehands of refurbished telefoon.

De energie die nodig is om telefoons op te laden belast het milieu fors. Fairphone stelt dat het gebruik 10,6% van het totale broeikasgaseffect uitmaakt; Apple zegt dat dit 29% is. Dit is een aanzienlijk aandeel, en we kunnen niet veel doen om dit te verminderen.

Energielabels
De EU stelt eisen aan energielabels en het ontwerp van smartphones, zoals die nu al gelden voor witgoed. Telefoons en tablets die na 20 juni 2025 op de Europese markt komen, moeten voldoen aan minimum eisen aangaande duurzaamheid en informatie vermelden over energiezuinigheid, accuduur, bescherming tegen water en stof en vallen.

Veel apparaten worden afgedankt lang voordat dat nodig is. Een Londense liefdadigheidsinstelling onderzocht 600 items die mensen hadden ingeleverd voor recycling en vond dat bijna de helft onmiddellijk of na een kleine reparatie hergebruikt kon worden.
Een smartphone kan meer dan 60 soorten metalen bevatten, die in verschillende delen van de wereld worden gewonnen, evenals kunststoffen en keramiek. Deze verscheidenheid aan materialen betekent dat het op de juiste manier afvoeren van apparaten ingewikkeld is en veel problemen met zich meebrengt.
In 2022 werd wereldwijd 62 miljoen ton e-afval geproduceerd. In 2030 is dit waarschijnlijk opgelopen tot 82 miljoen ton (+32%) zal zijn. Volgens een VN-rapport uit 2024, wordt slechts ongeveer 25% van alle e-afval goed verzameld en gerecycled. Ook stelt het rapport dat wereldwijd de hoeveelheid e-afval vijf keer zo snel groeit als de recyclingcapaciteit.
Wat overblijft wordt gestort of geëxporteerd naar informele ‘recyclingfaciliteiten’ in derdewereldlanden, waar chemische stoffen uit het afval in de omgeving terecht komen en veel schade aanrichten aan het milieu en de gezondheid van de bevolking.

Mensen verwachten dat een telefoon in het algemeen vijf jaar meegaat. In de praktijk is dit veel korter. Een onderzoek in het VK laat zien dat een telefoon in Groot-Brittannië na iets meer dan twee jaar vervangen wordt. Vanwege de schadelijke effecten van de productie van telefoons, is het beter om er zo lang mogelijk mee te doen.
De levensduur van een telefoon hangt vooral af van technische zaken en consumentengedrag. Technische aspecten zijn onder andere het ontwerp, ondersteuning van de software en repareerbaarheid. Consumenten jagen de vraag naar nieuwe producten aan: volgens dit artikel wordt ongeveer 69% van alle telefoons vervangen vanwege andere redenen dan onherstelbare schade. Met trends meegaan en het nieuwste van het nieuwste willen hebben zijn twee van de voornaamste drijfveren om een nieuwe telefoon te kopen.

Langer doen met je accu
Er zijn diverse dingen die je kunt doen om het energiegebruik van je telefoon te minimaliseren, zoals het uitschakelen van draadloze functies (Bluetooth, WiFi, GPS) wanneer je die niet nodig hebt. Je kunt ook een telefoon kiezen die niet veel stroom nodig heeft, zoals een zogenaamde ‘dumbphone’, die veel minder energie verbruikt dan een smartphone. Telefoons met hogere specificaties, vooral gamingtelefoons en telefoons met 4K-schermen, gebruiken meer stroom. Het advies is ook om je acculading tussen 20 en 80 procent te houden, omdat het niet goed is om de accu helemaal vol te laden of helemaal leeg te laten lopen.

Recyclen
Wanneer een apparaat echt niet meer bruikbaar is, is het goed om het te laten recyclen. Elektronische apparaten moet je nooit in de vuilnisbak gooien omdat ze gevaarlijke stoffen bevatten. Door ze te laten recyclen, zorg je er ook voor dat kostbare metalen en andere materialen hergebruikt kunnen worden.
Nederland kende van 1999 tot 2013 de verwijderingsbijdrage, waardoor je oude apparaten gratis bij de winkel kon inleveren. Tegenwoordig zijn importeurs, groothandelaars en winkels (ook onlinezaken) vaak verplicht te zorgen voor de inname van afgedankte artikelen die zij verkocht hebben. Uiteraard kun je ook zelf spullen wegbrengen naar het dichtstbijzijnde afvalstation van je gemeente.
Helaas worden ontzettend veel telefoons niet gerecycled maar in een la gelegd met allerlei andere oude spullen. Een onderzoek uit 2015 stelt dat er in het Verenigd Koninkrijk misschien wel 125 miljoen telefoons “een winterslaap houden” (dit getal is nu waarschijnlijk een stuk hoger). Voor de Eu zou dit getal 700 miljoen bedragen.

TCO-certificatie
TCO Certified is een organisatie die de duurzaamheid van IT-producten onderzoekt. Om het TCO-label te krijgen, moet een product aan talloze criteria voldoen met betrekking tot ontwerp en productie, werknemersrechten, conflictmineralen, giftige stoffen, gezondheid van de gebruiker, veiligheid, robuustheid en hergebruik. De enige mobiele telefoons die dit label hebben zijn die van Fairphone.

Garantie speelt ook een rol in onze categorie Technische duurzaamheid. Merken die standaard 4 of meer jaar garantie bieden, krijgen extra punten. Alleen Crosscall, Fairphone en Teracube doen dit. Fairphone geeft in de EU twee jaar standaardgarantie maar geeft daar nog drie jaar bij, waardoor de totale garantie 5 jaar is. Hoewel Apple de mond vol heeft over de lange levensduur van haar producten, geeft het maar één jaar standaardgarantie. Je kunt garantie bijkopen (AppleCare+), maar bij schade moet je toch veel bijbetalen. De meeste andere telefoonmerken geven slechts één of twee jaar garantie.
In Nederland hebben consumenten echter recht op een (veel) langere garantie. Hierbij dient de verwachte levensduur van het product als uitgangspunt.
Ook op het gebied van softwareupdates verschillen de merken. De Fairphone 5 krijgt softwareupdates tot eind 2031 (acht jaar). Apple ondersteunt de software vaak vele jaren. Het bedrijf geeft geen garantie zoals Fairphone maar volgens Macworld.com is de ondersteuning vanuit Apple meer dan acht tot tien jaar. Tussen de andere merken zitten aanzienlijke verschillen. Soms is het ook niet duidelijk hoe lang een telefoon nog ondersteund wordt.

We kijken naar de repareerbaarheid van mobiele telefoons. Bedrijven die dit aspect als kern van hun bedrijfsmodel hebben, zoals Fairphone, krijgen hiervoor de meeste punten in de categorie Technische duurzaamheid.
We baseren onze beoordeling op de repareerbaarheidsscore gegeven door iFixit. iFixit zichzelf beschouwd als “de grootste reparatiehandleiding ter wereld” en kijkt in hoeverre producten zijn ontworpen om door gebruikers zelf gerepareerd te worden.
iFixit kijkt of producenten reparatiehandleidingen beschikbaar maken en haalt apparaten uit elkaar om hun repareerbaarheid te onderzoeken en hoe makkelijk het is om essentiële onderdelen te vervangen. Wij hebben de productscores van iFixit gebruikt om een gemiddelde te bepalen voor elk bedrijf. In sommige gevallen hebben we ook zelf onderzoek gedaan als iFixit nog geen product van een bedrijf had beoordeeld.
Fairphone heeft een gemiddelde iFixit score van 10; Apple heeft de laagste score: 2.5. Onze eigen score voor technische duurzaamheid geeft weer hoe een fabrikant aankijkt tegen repareerbaarheid in het algemeen. Het is dus geen garantie dat alle producten van het bedrijf te repareren zijn. We raden je aan om te kijken of iFixit jouw product bespreekt.
iFixit biedt gratis handleidingen en reparatiegidsen om mensen te helpen elektronische apparaten (waaronder telefoons) zelf te repareren. In Nederland zijn er in veel plaatsen repareercafés waar je hulp kunt zoeken.

Het ‘recht op reparatie’
In het algemeen lijkt het de goede kant op te gaan met het recht om zelf te repareren. Frankrijk loopt voorop als het gaat om wetgeving over consumenteninformatie. Sinds 2019 zijn bedrijven daar verplicht om duidelijke informatie te laten zien over de repareerbaarheid van elektronische en elektrisch apparaten, in de vorm van een score tussen 0 en 10. Organisaties zoals Repair.eu en iFixit voeren campagnes om dergelijke wetgeving in te voeren in de gehele EU. Dergelijke bewegingen zijn er ook in Australië, Canada en de Verenigde Staten.

Het belang van repareerbaarheid
Je vraagt je misschien af waarom we ons zo nadrukkelijk met reparatie door consumenten bezighouden, terwijl zelfs bedrijven met slechte scores zoals Apple en HONOR professionele reparaties aanbieden.
De eerste reden is het milieu. Voorstanders van het recht op reparatie zoals Louis Rossman stellen dat veel ‘geautoriseerde’ reparatiebedrijven nodeloos verspillend zijn. Als één component op een moederbord kapot is, vervangen dergelijke bedrijven vaak het hele bord in plaats van een vervangend onderdeel te plaatsen. Dit systeem draait om snelheid en efficiëntie, niet om het tegengaan van verspilling.
De tweede reden is sociaal. Het recht op reparatie zorgt ervoor dat onafhankelijke en kleinschalige reparatiebedrijven kunnen floreren en inkomsten uit reparatie niet terechtkomen in de zakken van multinationals zoals Apple. Dit is vooral van belang in het mondiale zuiden. Bijvoorbeeld in India, waar een bloeiende lokale cultuur rond reparatie, hergebruik en restoratie bestaat en vaklieden op straathoeken van alles repareren, van schoenen tot tv’s. In een wetenschappelijk artikel vragen Shaji George en T. Baskar zich af of “deze eeuwenoude vindingrijkheid rond repareren, scharrelen en improviseren bestand is tegen de glossy aantrekkingskracht van bedrijfsmodellen gebaseerd op geplande veroudering.” Ook in Nederland zijn veel onafhankelijke reparateurs te vinden.
Als Apple de toegang tot specialistisch gereedschap en handleidingen beperkt, of software gebruikt om vervangende onderdelen niet te laten werken, gaat dit ten koste van lokale gemeenschappen, afvalreductie en de consument zelf.

Repareerbaarheidscore en het EU energielabel
Er is sinds kort een nieuw EU energielabel voor mobiele telefoons en tablets. Dit omvat nu een repareerbaarheidscore waarmee wordt aangegeven of en hoe makkelijk bepaalde belangrijke componenten zoals het scherm en de accu te vervangen zijn, de beschikbaarheid van speciaal gereedschap en andere informatie. Deze score staat op het EU energielabel naast andere productinformatie zoals accuduur en bestendigheid tegen water, stof en vallen. In de top van de repareerbaarheid (score A) staan 31 merken, waaronder Fairphone, dat hierop altijd al goed scoorde, en twee van de merken die we aanbevelen: Motorola en HMD. De accu’s van deze drie merken kunnen ook door de gebruiker zelf vervangen worden. Tot 2011 was dit normaal, maar door ontwerpkeuzes is dit nog zelden mogelijk.

Als je kijkt naar de categorie Technische duurzaamheid, dan doen sommige bedrijven het veel beter dan andere: Fairphone scoort maximaal (10 punten), Teracube krijgt 9.0 punten.
De telefoons van Teracube zijn ontworpen om door de gebruiker gerepareerd te worden. Het bedrijf verkoopt ook de belangrijkste onderdelen op haar website. De garantie van vier jaar geldt ook voor ongevalsschade (hoewel hiervoor wel een klein eigen risico berekend wordt). De garantie geldt echter niet voor “reparaties door onofficiële reparatiebedrijven.” Dit is vreemd: je mag de telefoon thuis repareren, maar als je dat doet, vervalt je garantie dan?
De laagste score in deze categorie (0) krijgen TCL (ook eigenaar van Alcatel) en HONOR. Samsung scoort maar 1 punt, Doro, Huawei en Xiaomi 2 en Apple, Nothing en Sony 3.
Nothing noemt haar vlaggenschip, de Phone (2) “een van de duurzaamste smartphones op de markt.” De telefoons hebben een visueel opvallende transparante achterkant, maar dit zorgt er volgens iFixit voor dat de telefoon moeilijker te repareren is. Het bedrijf richt zich echter wel op hergebruik: in de Phone (2) zitten relatief veel gerecyclede en biomaterialen.

Kwaliteit van de Fairphone
Ethical Consumer en Just Enough beoordelen de bruikbaarheid en doeltreffendheid van producten niet. Dit kost veel geld en andere organisaties doen dit al uitstekend. We raden je daarom aan om naast onze beoordelingen ook de ervaringen van experts en gebruikers van producten te lezen, zodat je het product koopt dat het beste bij je behoeften past.
In het verleden meldden sommige gebruikers problemen met de eerste modellen van Fairphone, maar het lijkt erop dat veel van deze problemen in latere versies zijn verholpen. The Guardian geeft de Fairphone 5 bijvoorbeeld een beoordeling van 5/5 en stelt dat het “een dunner, lichter en verfijnder toestel is in vergelijking met zijn voorgangers en een toestel dat een enorme sprong voorwaarts is op het gebied van levensduur, repareerbaarheid en kwaliteit.” De Fairphone 6 is verbeterd ten opzichte van de 5.

Je hebt al een smartphone voor rond de honderd euro. Voor de ‘vlaggeschepen’ van de duurdere merken zal je meer dan 2000 euro moeten neertellen. Als je de laagste prijs wilt, koop je een tweedehands of refurbished telefoon, die altijd aanzienlijk goedkoper is dan een nieuwe. Zoek bijvoorbeeld op Marktplaats of een telefoonwinkel bij je in de buurt.
Je kunt ook refurbished apparaten rechtstreeks bij de fabrikant kopen. Apple verkoopt bijvoorbeeld gereviseerde iPhones, iPads, iPods en Macs. Samsung verkoopt ‘gecertificeerde tweedehands telefoons’. Deze optie is duurder dan Marktplaats of de telefoonwinkel, maar je bespaart nog steeds in vergelijking met een nieuw apparaat en er zit meestal garantie op.

In Nederland heeft meer dan 90% van alle mensen boven de 16 een smartphone, veelal een Apple of een Samsung, die samen 70% van de markt in handen hebben. We gebruiken de smartphone ook heel vaak: gemiddeld bijna vier uur per dag. Deze cijfers laten zien dat de mobiele telefoon vrijwel onmisbaar geworden is. Er zijn inmiddels zoveel diensten die zonder apps niet bruikbaar zijn, dat leven zonder smartphone niet eenvoudig is. Maar smartphones zijn tegelijk zo allesoverheersend en verslavend geworden dat sommige mensen ervoor kiezen weer een ‘dumbphone’ te nemen.
Een dumbphone is een telefoon met beperkte functies: je kunt ermee bellen en sms’en, maar je hebt geen toegang tot internet en je kunt er geen apps op downloaden. Dit betekent dat hun energieverbruik waarschijnlijk lager is en dat de batterij langer mee kan gaan. De merken in de tabel die dumbphones verkopen zijn Doro en Nokia.
Voor mensen die de voorkeur geven aan een combinatie van dumb en smart, bieden telefoons met KaiOS (waaronder sommige modellen van Alcatel, Crosscall, Doro en Nokia) een tussenoplossing: een basale, betaalbare telefoon die toch veel van de essentiële functies van een smartphone heeft.

Makkelijke telefoons voor ouderen
Doro is een Zweeds bedrijf dat gespecialiseerd is in het maken van makkelijke telefoons, tablets en andere apparaten voor senioren. Om deze reden krijgt het bedrijf extra punten in onze categorie Bedrijfsethiek, omdat we van mening zijn dat het bedrijf een sociaal alternatief biedt. Het bedrijf verkoopt zowel smartphones als gewone mobiele telefoons.

De meeste telefoons hebben Android (eigendom van Google) als besturingssysteem. Android en Google zijn eigendom van Alphabet Inc., dat slechts 1.8 scoort op Bedrijfsethiek. Het bedrijf krijgt kritiek vanwege zakelijke relaties met het Birmese leger, heeft 118 miljoen dollar betaald om een rechtszaak over genderdiscriminatie te schikken en ontwikkelt gezichtsherkenningstechnologie. iOS is van Apple, dat 2.5 scoort op Bedrijfsethiek. Apple ontwikkelt ook gezichtsherkenningstechnologie.

Privacy
Het Android privacy report stelt dat toestellen met varianten van Android veel informatie naar de OS-ontwikkelaar en andere bedrijven sturen, zelfs wanneer ze niet in gebruik zijn. De overdracht van gegevens zou “veel verder gaan” dan incidentele communicatie en kan niet worden uitgeschakeld, wat vragen oproept over privacy.
In een studie uit 2021 werd onderzocht of iOS beter was voor de privacy dan Android. De conclusie was dat de een niet beter was dan de ander. iOS gebruikt minder advertentiegerelateerde tracking dan Android als het gaat om apps voor kinderen. Maar iOS had makkelijker toegang tot de locatie van kinderen. Er is dus geen duidelijke winnaar als het gaat om privacy.

Alternatieve besturingssystemen
/e/OS is een open-sourcevariant van Android. De ontwikkelaars noemen het een ‘deGoogled’ besturingssysteem. Het Android privacy report stelt dat “/e/OS geen informatie naar Google of derden stuurt en feitelijk ook geen informatie naar de ontwikkelaars van /e/OS.”
Modellen waarop je /e/OS kunt installeren zijn onder andere de Fairphone, Teracube 2e 2021 en Google Pixel 4. Kijk op de website van /e/OS of jouw apparaat compatibel is.
Het is niet eenvoudig om/e/OS te installeren. Het Android privacy report noemt LineageOS het een-na-beste alternatief op het gebied van privacy.

De schendingen van werknemersrechten in de toeleveringsketens van grote techbedrijven zijn goed gedocumenteerd, of het nu gaat om de inkoop van essentiële materialen of de assemblage van elektronische apparaten. De slechte naleving van de rechten van werknemers in de toeleveringsketens van mobiele telefoons komt duidelijk naar voren in onze categorie werknemersrechten:

• Slechts één merk, Fairphone, krijgt de maximum score (10)
• Slechts één ander merk (Doro) scoort hoger dan 2
• 12 merken scoren 0

Veel van de kleinere bedrijven scoren slecht omdat ze geen beleid hebben. Sommige van de grotere bedrijven hebben wel beleid, maar verliezen punten omdat we meldingen vonden van daadwerkelijke schendingen van werknemersrechten in hun toeleveringsketen. We hebben hiervoor gekeken naar rapporten van gerenommeerde organisaties die in de afgelopen vijf jaar zijn gepubliceerd.

Bedrijven die kritiek kregen vanwege uitbuiting van werknemers
In 2020 publiceerde het Australian Strategic Policy Institute het rapport Uyghurs for Sale over “heropvoeding, dwangarbeid en surveillance buiten Xinjiang.” Het rapport noemt 82 merken uit verschillende sectoren die “mogelijk direct of indirect profiteerden van Oeigoerse arbeiders buiten Xinjiang via uitwisselingsprogramma’s waarbij uitbuiting plaatsvindt”. Onder de telefoonfabrikanten die genoemd worden zijn onder meer Apple, ASUS, Lenovo, Nokia, Oppo, Samsung, Sony en Xiaomi.
Apple werd bekritiseerd in een rapport uit 2024, waarin werd beweerd dat er sprake was van schendingen van de werknemersrechten door het zogenaamde slaapzaalarbeidsregime van Foxconn in zijn fabriek in India. Foxconn is een Taiwanees bedrijf dat al heel lang producten maakt voor Apple. Het slaapzaalarbeidsregime is een model dat in de jaren tachtig en negentig wijdverbreid raakte. Werknemers (vaak migranten of interne migranten) worden gehuisvest in hostels waar ze minimale vrijheid hebben. Deze praktijk, die afkomstig is uit China, stelt bedrijven in staat om ‘op afroep’ over arbeidskrachten te beschikken en de werkdagen te verlengen wanneer dat nodig is om aan de vraag te voldoen.

Waarom Fairphone de beste score krijgt
Hoewel de meeste productiefaciliteiten van Fairphone zich in China bevinden (een land dat bekend staat om zijn slechte arbeidsomstandigheden), heeft Fairphone belangrijke stappen gemaakt om ervoor te zorgen dat werknemersrechten in haar toeleveringsketen worden gerespecteerd. In tegenstelling tot andere bedrijven heeft Fairphone een zeer uitgebreide gedragscode voor leveranciers. Het publiceert al zijn Tier-1 leveranciers en zelfs leveranciers in Tier-2 en Tier-3. Het heeft ook maatregelen genomen om ervoor te zorgen dat er leefbare lonen werden betaald door in sommige fabrieken in haar toeleveringsketen een bonus voor leefbaar loon-bonus in te voeren.

Tantaal, tin, wolfraam (tungsten) en goud (samen: 3TG) worden doorgaans gezien als conflictmineralen. Ze zijn belangrijk in telefoons en andere elektronica. Een groot percentage ervan wordt gewonnen in de Democratische Republiek Congo, waar de inkomsten uit mijnbouw al jaren worden gebruikt om wrede conflicten te financieren (vandaar de benaming ‘conflictmineralen’). De mineralen hebben verschillende toepassingen:

We kijken ook naar andere mineralen zoals lithium, nikkel en kobalt, die ook in verband worden gebracht met conflicten en milieuschade. Andere aspecten die in de beoordeling zijn betrokken zijn het verminderen van de milieueffecten van mijnbouw en het gebruik van gerecyclede materialen. We verwachten van alle producenten dat ze een robuust beleid hebben ten aanzien van conflictmineralen, ongeacht of ze hiertoe wettelijk verplicht zijn.
HONOR en Teracube krijgen 0 punten voor Conflictmineralen, Fairphone 10. Apple, ASUS, Motorola, Samsung en Sony krijgen ook hogere scores voor conflictmineralen (6 of meer).

Tijdens de Covid-pandemie stelde Action Aid, een liefdadigheidsinstelling, dat armere landen jaarlijks tot wel 3,2 miljard euro aan belastinginkomsten misliepen omdat grote bedrijven, waaronder Google en Microsoft, minder afdragen dan ze zouden moeten doen. In 2024 werd Apple door het hoogste Europese gerechtshof veroordeelt tot het betalen van 13 miljard euro aan achterstallige belastingen aan Ierland. De Europese Commissie had Ierland beschuldigd van het geven van illegale belastingvoordelen aan Apple.
Hoewel bedrijven de verantwoordelijkheid hebben om voldoende belasting betalen, is het probleem van belastingontwijking structureel. In reactie op de uitspraak van 2024 verklaarde Tove Maria Ryding, een vertegenwoordiger van het European Network on Debt and Development: “Ons belastingprobleem is meer dan alleen een rotte appel ... Wat we dringend nodig hebben, is een fundamentele hervorming die ons een belastingstelsel oplevert dat eerlijk, effectief, transparant en voorspelbaar is.”

Vertaald op 31 december 2024

Bijgewerkt, aangevuld en geredigeerd door Paul Hulsman op 1 maart 2026

Source data and research for these guides has been licensed from the Ethical Consumer Research Association. Brongegevens en onderzoek voor deze productbeoordelingen zijn gelicentieerd door de Ethical Consumer Research Association.  

Wil jij onderzoek naar Nederlandse bedrijven ondersteunen zodat we die kunnen toevoegen aan onze productbeoordelingen, steun dan ons werk als donateur.