Digitale camera's

De verkoop van digitale camera's loopt sterk terug: de marktomvang is tussen 2010 en 2018 met 84% gedaald. De overstap naar smartphonecamera's heeft ertoe geleid dat producenten van standalone camera's zich steeds meer zijn gaan richten op high-end modellen, gericht op professionele fotografen en amateur-enthousiastelingen (het vervagen van het onderscheid heeft geleid tot de samentrekking 'prosumer' - tussen professioneel en consument).

De afgelopen jaren is echter ook de verkoop van topklassecamera's gedaald. Het innovatietempo is gestagneerd, nieuwe functies zijn ingewikkelder en minder baanbrekend, en veel fotografen kopen graag tweedehands of blijven de camera gebruiken die ze al hebben.
Het aanhoudende handelsconflict tussen China en de VS heeft ook zijn weerslag gehad op de verkoop door extra heffingen op Chinese camera's. Ondanks dat sommige van de meer nichemerken zijn weggevallen, staan veel van de grote spelers sterk, temeer omdat ze actief zijn in veel andere sectoren. Zoals altijd wordt de camera-industrie sterk gedomineerd door Japan. Hier hebben acht van de elf bedrijven in deze beoordeling hun hoofdkantoor.

Lens van de rijzende zon
De Japanse dominantie in de camera-industrie gaat terug tot de Tweede Wereldoorlog, toen het leger van het land afhankelijk was van optische apparatuur en er grote vooruitgang werd geboekt in de productie van optisch glas. Na de oorlog herstelde de economie van Japan zich sneller dan die van Duitsland. Hierdoor kregen Japanse camerabedrijven de overhand op de Duitse fabrikanten die de cameramarkt voor de oorlog hadden gedomineerd. De digitale camera-industrie heeft te maken met dezelfde ethische problemen als de elektronica-industrie als geheel: uitbuitende arbeidspraktijken, het gebruik van conflictmineralen en het verbruik van grondstoffen. Daarnaast zijn er ook banden met de jacht- en bewakingsindustrie.

Werknemersrechten in de toeleveringsketen
Schendingen van werknemersrechten zijn veelvoorkomend in de toeleveringsketens van de elektronicasector. Intensieve productie in landen met weinig bescherming voor werknemers leidt tot uitbuitingspraktijken. Vergeleken met sommige andere in massa geproduceerde elektronische apparaten (zoals smartphones) voeren producenten van digitale camera's de productie en eindassemblage meestal vaker zelf uit dan dat ze dit uitbesteden. Veel bedrijven hebben echter wel fabrieken in landen die bekend staan om goedkope arbeidskrachten, zoals China, Thailand, Maleisië, Vietnam en de Filipijnen. Complexe elektronische apparaten vereisen veel verschillende materialen en onderdelen, waardoor een grote toeleveringsketen nodig is. De bedrijven die in deze beoordeling zijn beoordeeld, bleken achter te lopen op het gebied van productieketenmanagement. Elk bedrijf kreeg van ons de slechtste beoordeling, behalve Panasonic, die we een gemiddelde beoordeling gaven.

Conflictmineralen
Net als van alle fabrikanten van elektronische apparaten, verwachtten we van camerabedrijven dat ze een sterk beleid zouden hebben ten aanzien van de inkoop van conflictmineralen. Opnieuw bleken veel van de beoordeelde bedrijven tekort te schieten op dit gebied - Sony kreeg van ons de beste beoordeling. Elk ander bedrijf kreeg de slechtste beoordeling.

Giftige stoffen
Zoals besproken bij tv's bevatten elektronische apparaten een aantal stoffen waarvan bekend is dat ze giftig zijn voor mens en milieu. Alleen Samsung en Sony in deze beoordeling kregen van ons de gemiddelde beoordeling voor giftige stoffen. Alle andere bedrijven kregen de slechtste beoordeling.

Compact, systeem of spiegelreflex?
Compactcamera's (ook wel 'point-and-shoot'-camera's genoemd) zijn meestal het populairste type voor consumenten. Deze zijn goedkoper en klein met een ingebouwde lens. De opkomst van de smartphone heeft echter hun aantrekkingskracht verminderd.
Digitale spiegelreflexcamera's en systeemcamera's zijn camera's met verwisselbare lenzen. Spiegelreflexcamera's zijn meestal groter, waardoor ze logger zijn, maar er gaan krachtigere accu’s in en ze gaan langer mee. Ze waren ooit de enige keuze voor professionele fotografen, maar systeemcamera's hebben nu een vergelijkbaar kwaliteitsniveau.

Nu de verkoop van persoonlijke camera's is gekelderd, hebben veel van de grotere fotografiebedrijven een reddingslijn gevonden door hun expertise op het gebied van beeldverwerking toe te passen op andere gebieden. Eén van die gebieden is de medische beeldindustrie, maar een ander is de snelgroeiende markt voor videobewaking - onderdeel van de wereldwijde uitbreiding van massasurveillance die een bedreiging vormt voor burgerlijke vrijheden en mensenrechten over de hele wereld. Zeven van de elf bedrijven in deze beoordeling produceren beveiligingscamera's en andere bewakingsapparatuur.

Fabrikanten van beveiligingscamera's

• Canon/Axis
• Fujifilm
• Ricoh
• Nikon
• Samsung
• Panasonic
• Sony

In 2019 betrad Fujifilm deze markt. Het bedrijf lanceerde begin dat jaar hun eerste bewakingscamera met de claim dat het de nummerplaat van een auto kan lezen op een afstand van 1 km. Canon's dochteronderneming Axis Communications is een van de wereldmarktleiders in beveiligingscamera's en levert aan overheden over de hele wereld. In de afgelopen decennia is de enorme groei van videosurveillance in zowel openbare als privéruimtes gecombineerd met slimme technologieën zoals gezichtsherkenning en kunstmatige intelligentiesystemen.

In het Verenigd Koninkrijk zijn rechtshandhavingsinstanties en particuliere bedrijven onder vuur komen te liggen voor het plaatsen van beveiligingscamera's. Volgens campagnevoerders vormt dit 'een bedreiging vormen voor de privacy, vrijheid van meningsuiting en recht op vereniging'. Gezichtsherkenning wordt ook steeds meer gebruikt in de VS, waar het onder andere gebruikt is om demonstranten tijdens een protest in de stad Baltimore te identificeren.

China's 'binnenlandse veiligheid
In China maakt een gigantisch cameranetwerk, bekend onder de naam 'Skynet Project', met meer dan 170 miljoen camera's in het hele land. Dit maakt deel uit van een agressief beleid van massasurveillance van de hele bevolking. Gezichtsherkenningstechnologie is gebruikt als onderdeel van een onderdrukkend optreden tegen etnische Oeigoeren, een moslimminderheid in de regio Xinjiang, waar naar schatting 1 miljoen Oeigoeren in interneringskampen worden vastgehouden. Ze worden onderworpen aan een programma van 'heropvoeding' met o.a. verplichte voordrachten van politieke liederen en toespraken van de Communistische Partij. Dit wordt in de hand gewerkt door een geavanceerd surveillancenetwerk dat door de overheid wordt gebruikt om iedereen te identificeren en op te sporen die zij als een bedreiging beschouwt.

Hikvision, een Chinees bedrijf dat beveiligingscamera's produceert en nauwe banden heeft met de regering, heeft geprofiteerd van het ontwerp en de implementatie van dit systeem van onderdrukking. Het heeft zelfs een gezichtsherkenningscamera op de markt gebracht die automatisch personen van Oeigoerse etniciteit identificeert. Hikvision komt niet voor in deze beoordeling, omdat het geen camera's voor fotografie verkoopt, maar het verkoopt wel beveiligingscamera's in het Verenigd Koninkrijk en de VS. De aanwezigheid van Hikvison-camera's in overheidsgebouwen in de VS is een bedreiging voor de nationale veiligheid genoemd vanwege het handelsconflict tussen de VS en China. Panasonic, Samsung en Sony werden in een recent marktonderzoeksrapport ook genoemd als buitenlandse leveranciers voor de Chinese 'Algemene Inlichtingen- en Veiligheidsdienst'.

Oeigoerse vrouwen tonen foto's van hun vermiste dierbaren.

De giftige voetafdruk van fotografie
Mensen gaan er vaak van uit dat digitale fotografie het gebruik van giftige stoffen heeft teruggedrongen, omdat je niet meer een heel filmrolletje hoeft te ontwikkelen met een heleboel schadelijke stoffen, alleen maar om een mooie foto van je kat te maken. Maar eigenlijk is de chemische last slechts verschoven naar een verborgen plek: de verre plaatsen waar elektronica wordt gemaakt en vernietigd. Bij de productie van elektronica komen vaak schadelijke stoffen vrij. Verschillende van deze stoffen zijn in verband gebracht met meerdere vormen van kanker, hoewel er momenteel een gebrek is aan harde bewijzen en de Wereldgezondheidsorganisatie heeft opgeroepen tot verder onderzoek.

Elektronica bevatten tientallen giftige stoffen, zoals lood, kwik en cadmium, die aan het eind van hun levenscyclus in het milieu terecht kunnen komen. Miljoenen tonnen 'e-waste' worden nog steeds illegaal gedumpt in arme landen. Polyvinylchloride (PVC), broomhoudende vlamvertragers en ftalaten zijn niet alleen berucht als kankerverwekkende en hormoonverstorende stoffen, ze zijn ook bij uitstek vervangbaar. Hoewel Sony, Nikon en Samsung allemaal publiekelijk verklaren dat ze deze stoffen geleidelijk uit zullen bannen, heeft alleen Sony streefdata hiervoor. De andere bedrijven doen helemaal geen toezeggingen.

Vertaald op 30 december 2024
Bijgewerkt op 24 januari 2026

Source data and research for these guides has been licensed from the Ethical Consumer Research Association. Brongegevens en onderzoek voor deze productbeoordelingen zijn gelicentieerd door de Ethical Consumer Research Association.  

Wil jij onderzoek naar Nederlandse bedrijven ondersteunen zodat we die kunnen toevoegen aan onze productbeoordelingen, steun dan ons werk als donateur.