Toiletreinigers

We kijken naar de belangrijkste milieukwesties en de meest milieu- en diervriendelijke opties. De meeste toiletreinigers bevatten dezelfde basisingrediënten. Sommige gebruiken bleekmiddel, andere zijn palmolievrij, veganistisch of biologisch. Bijna allemaal zitten ze in plastic flessen, hoewel veel bedrijven stappen zetten om plastic voor eenmalig gebruik terug te dringen. Dat doen ze door in te zetten op gerecycled plastic, concentraten, navullingen, plastic-vrije verpakkingen of zelfs op het weglaten van verpakking. Wij zoeken uit welke bedrijven dat het beste doen en laten zien hoe je je eigen milieuvriendelijke toiletreiniger kunt maken van witte azijn en sodakristallen.

In onze beoordeling nemen we enkele bekende toiletreinigingsproducten op, zoals Domestos, Duck en Mr Muscle, samen met merken als Ecover, Method en Astonish, en bovendien enkele kleine onafhankelijke merken zoals Bio D en Greenscents. 

Helaas bevatten de meeste toiletreinigers ingrediënten die schadelijk (kunnen) zijn voor mens en milieu. We bekijken enkele veelvoorkomende ingrediënten en chemicaliën die in toiletreinigers voorkomen.

Bleekmiddel

Toiletreinigers bevatten vaak cloorbleekmiddel om bacteriën en microben te doden. Fabrikanten van toiletreinigers schilderen de toiletpot graag af als een van de smerigste plekken in huis en ze proberen ons ertoe te bewegen om dat met dodelijke chemicaliën te lijf te gaan, zodat we onszelf veilig wanen.

Ondertussen is chloorbleekmiddel (ook bekend als natriumhypochloriet) een bijtende chemische stof. Het is giftig bij inname, irriterend voor ogen en luchtwegen, en het kan ook de longen irriteren. In waterwegen kan het giftige organochloorverbindingen vormen, verbindingen die zelden in de natuur voorkomen en die eeuwen nodig hebben om afgebroken te worden. De industrie beweert dat chloorbleekmiddel in zulke lage concentraties in afvalwater aanwezig is, dat er geen reële kans bestaat op de vorming van giftige bijproducten. Greenpeace heeft dan ook opgeroepen tot een volledige stopzetting van de productie van organochloorverbindingen.

Andere schadelijke stoffen

De chemicaliën die het meest schadelijk zijn voor de gezondheid zijn triclosan, ftalaten, parabenen en formaldehyde. Er zijn nog andere potentieel schadelijke ingrediënten, maar wij denken dat als een bedrijf deze vier heeft uitgesloten, dit een goede indicatie is dat het waarschijnlijk ook alle andere schadelijke ingrediënten verbiedt. Al onze beste koop-merken hebben de vier genoemde ingrediënten uitgesloten.

Greenscents was het enige bedrijf dat volledig palmolievrij bleek te zijn.
In onze beoordeling van schoonmaakmiddelen constateerden we dat de meeste bedrijven al hun palmolie-ingrediënten hadden gecertificeerd, inclusief alle of de meeste derivaten.

Bedrijven die niet aan onze gebruikelijke criteria voldeden, maar wel maatregelen hadden genomen met betrekking tot palmolie, scoorden 2 punten. Dat waren onder andere Astonish, Kit & Kin en McBride (Clean n Fresh).

In oktober 2015 verbood de Europese regering het testen van 'afgewerkte' huishoudelijke producten op dieren en introduceerde een 'gekwalificeerd verbod' op het testen van de ingrediënten op dieren. Maar dit zal weinig verschil maken voor het dierenwelzijn. Sinds 2010 worden er in de EU namelijk geen dieren meer gebruikt voor het testen van 'afgewerkte' huishoudelijke producten. Het zijn meestal niet de 'afgewerkte' producten die op dieren worden getest, maar de ingrediënten ervan.

Om de beste score te halen in de categorie dierenwelzijn moesten bedrijven gecertificeerd diervriendelijk zijn (een vaste einddatum hanteren) en geen dierlijke ingrediënten gebruiken.

Hieronder staan de merken die 5 punten of meer hebben behaald en welke certificeringsschema's ze gebruiken.

10/10

• Astonish, Bio-D, Fill Refill, Greenscents, SESI, Splosh: Leaping Bunny-gecerticiceerd en vrij van dierlijke bijproducten.

7/10

• Attitude, Kit & Kin, Miniml: diervriendelijk, maar zonder certificering, geen dierlijke bijproducten.
• Ecoleaf (Suma): had een vaste uiterste datum voor alle eigen merkproducten en eiste dat alle verkochte huishoudelijke artikelen en cosmetica gecertificeerd diervriendelijk waren. Suma is een vegetarisch bedrijf en verkocht een aantal dierlijke producten zoals zuivel, eieren en honing, maar 90% van de producten is veganistisch en alle Ecoleaf-producten zijn veganistisch gecertificeerd.

5/10

• Ecover & Method: beide waren Leaping Bunny-gecertificeerd dierproefvrij en vrij van dierlijke bijproducten, maar ze kregen wel puntenaftrek vanwege hun moederbedrijf SC Johnson.
• Ecozone: Leaping Bunny-gecertificeerd dierproefvrij en vrij van dierlijke bijproducten, maar het verloor punten omdat het deel uitmaakt van een investeringsmaatschappij die geen beleid had op dit punt en die investeerde in gezondheidszorg en geneesmiddelenonderzoek, waarbij een groot risico op dierproeven bestaat.
• Sodasan: had een beleid om niet op dieren te testen en de meeste producten waren veganistisch gecertificeerd, behalve één, dat het dierlijke derivaat ‘Fel Tauri’ (ossengal) poeder bevatte.
• Sonett: had een beleid om niet op dieren te testen, maar zonder vaste einddatum, en gebruikte een kleine hoeveelheid dierlijke derivaten in sommige producten, hoewel de meeste wasmiddelen veganistisch gecertificeerd waren.

Vrijwel alle toiletreinigers in onze beoordeling zijn als veganistisch gecertificeerd of als vegan op de markt gebracht, met uitzondering van de merken van multinationals die onderaan de scoretabel staan: Easy, Duck, Cillit Bang, Domestos, Harpic en Viakal.

Greenscents was het enige merk met een biologisch certificaat. Sonett heeft dat certificaat niet, maar gebruikt wel veel biologische grondstoffen.

De meeste toiletreinigers zitten in plastic flessen voor eenmalig gebruik. We hebben een paar belangrijke innovaties voor bewuste consumenten gesignaleerd: navullingen, kopen in bulk, concentraten, alternatieve producten en zelf maken.

1. Navulstations voor vloeistoffen. Door gebruik te maken van navulstations verminder je de plastic impact van je aankopen aanzienlijk. Dit is de beste optie omdat supergrote verpakkingen kunnen worden gebruikt. Dit was ooit een milieuvriendelijk randverschijnsel, maar steeds meer winkels en bedrijven bieden nu navullingen aan. En dat zijn niet alleen lokale natuurvoedingswinkels, alternatieve supermarkten en zero waste-winkels.
2. Merken die uitsluitend navullen. We zien ook dat consumenten steeds meer geïnteresseerd raken in bedrijven die zich uitsluitend richten op navullingen, zoals Splosh, SESI, Fill Refill en Miniml. Die verkopen dus alleen producten waar je een bestaande fles mee kunt vullen. SESI, Fill Refill en Miniml hebben een breed netwerk van hervulstations en Fill Refill en Miniml verkopen ook rechtstreeks aan consumenten. Splosh verstuurt geconcentreerde navulzakjes (die je naar hen kunt terugsturen voor recycling) per post. 
3. Kopen in bulk. Veel andere bedrijven uit deze beoordeling bieden consumenten ook grootverpakkingen (2 liter tot 20 liter) aan, zodat ze thuis kunnen navullen: ATTITUDE, Bio-D, ecoleaf, Eco-max, Ecover, Greenscents en Sonett.  Al onze beste koop-merken nemen verpakkingen terug voor hergebruik, hoewel dit voor Sonett alleen in Duitsland mogelijk is. Je kunt ook op zoek gaan naar grootverpakkingen van gerecycled plastic, zoals die van Bio-D. Dit bedrijf gebruikt 100% gerecycled plastic voor alle flessen, behalve die van 20 liter, maar die kunnen worden teruggebracht en opnieuw gevuld. Grote flessen huishoudelijke schoonmaakmiddelen gebruiken 47% minder plastic en hebben minder ruimte nodig om te worden vervoerd. Bovendien zijn zowel navullingen als bulk aankopen doorgaans een veel goedkopere manier om je huishoudelijke schoonmaakmiddelente kopen.
4. Geconcentreerde producten. Het hoofdbestanddeel van huishoudelijke schoonmaakmiddelen is water. Door na te vullen met een geconcentreerde oplossing die je thuis verdunt, verminder je de hoeveelheid water die onnodig wordt vervoerd en dus ook de CO2-uitstoot. Bovendien gebruiken geconcentreerde producten veel minder verpakkingsmateriaal. Dat kan zo oplopen tot 75% minder plastic verpakkingsmateriaal en 97% minder waterverbruik. Navulzakjes, zoals die van Splosh, verbruiken zelfs 85% minder plastic.

Geen van de grote best verkopende merken bleek moeite te doen om het gebruik van plastic te verminderen. Ze gebruiken allemaal plastic flessen voor eenmalig gebruik. Hieronder zie je hoe de andere merken scoren op dit punt.

Merken die het minste plastic gebruiken

INEOS is een groep chemische bedrijven die is opgericht door Jim Ratcliffe uit Manchester. Het overgrote deel van hun activiteiten is niet gericht op particuliere consumenten. Naast chemicaliën is het ook actief op het gebied van schaliegas, scheepvaart, olie en gas. INEOS probeert in Antwerpen een nieuwe fabriek te bouwen voor de productie van ethyleen en propyleen, materialen die worden gebruikt bij het maken van kunststoffen. Milieugroep ClientEarth, andere NGO's en de provincies Zeeland en Brabant hebben in 2023 en 2024 aangegeven dat ze hun juridische strijd tegen dit plastic project, 'Project One' geheten, zouden hervatten of voortzetten. Ze maakten zich onder andere zorgen over de hoeveelheid stikstof die in kwetsbare natuurgebieden terechtkomt als dit project wordt doorgezet.

Vertaald op 18 februari 2025

Bewerkt op 24 januari 2026

Source data and research for these guides has been licensed from the Ethical Consumer Research Association. Brongegevens en onderzoek voor deze productbeoordelingen zijn gelicentieerd door de Ethical Consumer Research Association.  

Wil jij onderzoek naar Nederlandse bedrijven ondersteunen zodat we die kunnen toevoegen aan onze productbeoordelingen, steun dan ons werk als donateur.