Duurzame toiletpapier vergelijken. Ontdek de best scorende merken.

Je zou zomaar kunnen denken dat we in het gouden tijdperk van het toiletpapier leven.
Nooit eerder was er zo’n overvloed aan keuze en luxe. Als je drielaags papier wilt gebruiken, gemaakt van onbehandelde bospulp en geparfumeerd met ylang-ylang en amber, dan kan dat. Als je de voorkeur geeft aan gewatteerd toiletpapier dat aanvoelt als kasjmier en verrijkt is met kamille-extracten, dan kun je dat ook krijgen.

Maar dit alles gaat ten koste van onze bossen.

Volgens onze berekeningen worden er wereldwijd jaarlijks ongeveer 345 miljoen bomen gekapt voor de productie van toiletpapier en andere „hygiënische en huishoudelijke” papierproducten. (Andere producten zijn onder meer gezichtsdoekjes, keukenpapier, servetten, enzovoort, maar we gaan ervan uit dat toiletpapier het grootste deel vertegenwoordigt).

Dit komt neer op iets minder dan 1 miljoen gekapte bomen per dag.

Het is niet zo dat dit meestal tot permanent bosverlies leidt, omdat veel van de gekapte bomen afkomstig zijn uit gecontroleerde gebieden waar ze door nieuwe bomen worden vervangen. Toch zijn bossen essentiële leefgebieden voor wilde dieren en fungeren ze als belangrijke CO₂-opslagplaatsen, dus als we kunnen voorkomen dat ze worden gekapt, moeten we dat doen. Bovendien is het helemaal niet nodig om ongerepte bomen te gebruiken voor de productie van toiletpapier.

Waar moet je op letten bij het kiezen van duurzaam toiletpapier?

Gezien het enorme aanbod van toiletpapier op basis van nieuw houtpulp, gerecycled papier (waaronder afvalpapier van consumenten) en bamboe, kunnen we je met behulp van onze beoordeling inzicht geven in de belangrijkste aspecten. Op grond daarvan kun je een keuze maken die zo duurzaam mogelijk is. We bespreken de volgende punten:

• waar je op moet letten vanuit milieuoogpunt
• op welke keurmerken en labels je moet letten
• wat je het beste kunt kiezen als je toiletpapier van het huismerk van de supermarkt koopt
• hoe duurzaam bamboe-toiletpapier is
• welke chemicaliën er in toiletpapier kunnen worden gebruikt
• of duurzaam toiletpapier duurder is (spoiler: dat is niet zo!)

Nu we zien dat er één bekend merk helemaal onderaan de ranglijst bungelt en diverse merken heel hoog scoren, is het goed mogelijk om van toiletpapier te wisselen en zo een verschil te maken op het gebied duurzaamheid, juist ook omdat we er zoveel van gebruiken.

Er zijn vele statistieken beschikbaar over hoeveel bomen er worden gekapt voor de productie van toiletpapier. Deze variëren van 270.000 bomen per dag volgens het WWF in 2005 tot 1,9 miljoen bomen per dag volgens een rapport dat in 2022 in opdracht van het merk Who Gives A Crap – dat gerecycled en bamboe-toiletpapier produceert – is opgesteld.

Volgens onze eigen berekeningen worden er wereldwijd dagelijks iets minder dan 1 miljoen bomen gekapt, maar dat geldt voor papierproducten voor „huishoudelijk en hygiënisch gebruik“ in het algemeen. We hebben voornamelijk gebruikgemaakt van gegevens van de Voedsel- en Landbouworganisatie van de Verenigde Naties. Dat is een betrouwbare bron, zij het dat die haar gegevens niet voldoende uitsplitst om te zien hoeveel papier specifiek voor toiletpapier wordt gebruikt.

Een ander probleem met statistieken over gekapte bomen is dat bomen in vele soorten en maten voorkomen, waardoor het misleidend kan zijn om te spreken over het aantal bomen dat voor de papierproductie wordt gekapt. Om deze reden baseert de industrie zich in haar rapportages doorgaans op het gewicht van hout of pulp. Maar tonnen hout zijn moeilijker te visualiseren dan bossen vol bomen. We kunnen je wel vertellen dat er in 2024 ongeveer 190 miljoen ton nieuw hout werd gebruikt om papierproducten te maken, maar dat zegt de meeste mensen waarschijnlijk niet veel.

Op mondiaal niveau ziet het er niet goed uit voor de bossen. Volgens een artikel in het wetenschappelijke tijdschrift *Nature* worden er jaarlijks meer dan 15 miljard bomen gekapt, en is het totaal aantal bomen sinds het begin van de menselijke beschaving met ongeveer 46% gedaald.

En we raken nog steeds bossen kwijt.

Tussen 2010 en 2020 is het wereldwijde bosareaal met ongeveer 4,7 miljoen hectare (0,1%) per jaar afgenomen. Dat komt neer op meer dan 18.000 voetbalvelden per dag.

Het is belangrijk om erop te wijzen dat het kappen van bomen niet noodzakelijkerwijs leidt tot ontbossing. Ontbossing wordt algemeen gedefinieerd als de door de mens veroorzaakte, permanente verwijdering van natuurlijke bosbedekking.

Zoals je kunt zien in de onderstaande grafiek, is houtkap verantwoordelijk voor een kwart van het verlies aan bosbedekking wereldwijd, en aangezien ongeveer 35% van de gekapte bomen wordt gebruikt voor de productie van papier, waar toiletpapier weer een onderdeel van is, is de papierindustrie een belangrijke oorzaak van het verlies aan bosbedekking. Maar dan gaat het zowel over plantages als over natuurlijke bossen, en die lijken – in tegenstelling tot de landbouw – geen belangrijke oorzaak van permanent verlies te zijn.

Als het over landbouw gaat, is het kappen van bos voor veeweiden de grootste oorzaak van ontbossing. De landbouw is voor minstens 36% verantwoordelijk voor het verlies aan bomen.

Oorzaken van het wereldwijde verlies aan bosareaal  

• 33% Permanente landbouw
• 29% Bosbranden
• 25% Houtkap
• 9,4% Zwervende landbouw
• 1,4% Overige natuurlijke verstoringen
• <1% Nederzettingen en infrastructuur
• <1% Grondstoffen

(Bron: World Resources Institute)

Het grootste deel van het bosverlies ten gevolge van houtkap en in het verlengde daarvan de papierindustrie, is vaak tijdelijk. Toch kan het problemen veroorzaken. Zoals het World Resources Institute benadrukt: „Sommige vormen van verlies mogen dan tijdelijk zijn, maar die bossen hebben tijd nodig om weer aan te groeien en hun conditie na het herstel is erg wisselend.”

Het kappen van bossen of het gebruik van plantages heeft ook andere verstorende gevolgen. Zo verliezen dieren hun leefgebied en moeten er wegen door het bos worden aangelegd voor voertuigen en industriële machines.

Daarom is het beter om het kappen van bomen waar mogelijk te vermijden. En dat is gelukkig goed mogelijk, zeker als het om toiletpapier gaat! Er zijn genoeg alternatieven beschikbaar.

Toiletpapier dat gemaakt is van gerecyclede pulp, is het meest duurzaam en verantwoord. Voor gerycycled papier hoeven namelijk geen bomen te worden gekapt, of het nu gaat om oerbossen, aangeplante bosssen of bamboebossen. Ook wordt er minder energie en water voor gebruikt, en bovendien wordt papier opnieuw gebruikt dat anders wellicht op de vuilstort terecht zou komen.

Er staan meer dan vijf merken in onze beoordeling die gerecycled papier verkopen, dus je hebt voldoende keus.

Welke merken verkopen gerecycled toiletpapier?

Als je ervoor kiest om toiletpapier van gerecycled papier te kopen, zijn er nog een paar andere aspecten waarmee je rekening moet houden. In de onderstaande tabel geven we aan welke verpakking wordt gebruikt en welk bleekproces er wordt toegepast.

*De meeste merken bleken hun product op de een of andere manier. Vroeger werd chloor gebruikt, maar dat is inmiddels grotendeels vervangen vanwege de schadelijke effecten ervan. Hieronder volgt meer informatie over het bleekproces.

In 2023 moesten we melden dat de grootste producenten minder gerecyclede vezels gebruikten voor de productie van hun papier dan voorheen. Kimberly-Clark gebruikte bijvoorbeeld in 2011 29,7% gerecyclede vezels, maar in 2021 was dat slechts 19,3%.

We hebben op dit vlak zowel goed als slecht nieuws te melden. Het goede nieuws is dat Essity (met Nederlandse merken als Edet en Tempo) het gebruik van gerecyclede vezels behoorlijk heeft verhoogd, van 36% in 2021 naar 45% in 2024.

Maar daar staat tegenover dat Kimberley-Clark steeds minder gerecyclede vezels gebruikt: nog slechts 18% in 2024. Ook het gebruik van gerecyclede vezels door Sofidel (met als Nederlands merk Nalys) is blijven dalen, van 7,3% in 2021 tot 5,7% in 2024.

Omdat je kunt kiezen uit nieuw of gerecyclede houtpulp, verschillende FSC-logo’s en bamboevezel kan het lastig zijn om uit te zoeken welke merken wat precies verkopen. Daarom zetten we hieronder even op een rij welk soort materiaal wordt gebruikt en welke merken dit momenteel verkopen.

Wat betreft papiergebruik hebben we bedrijven beoordeeld op basis van het soort vezels dat ze namen voor de productie van hun papier. We keken naar ál het papier dat een bedrijf gebruikte, niet alleen naar het toiletpapier.

• 100% gerecycled papier: als alle producten van een bedrijf waren gemaakt van 100% gerecycled papier uit post-consumerbronnen, kreeg het de maximale score. Slechts twee bedrijven behaalden de maximale score: Honest Supplies en Serious Tissues.
  Suma (Ecoleaf) en Essential kregen 9 punten voor gerecycled papier dat niet uitsluitend afkomstig was uit post-consumerbronnen.
• 100% FSC-gecertificeerd bamboe: als een bedrijf al zijn producten vervaardigde uit 100% FSC-gecertificeerd bamboe, kreeg het 8 punten en als het daarnaast ook nog gerecycled toiletpapier verkocht, kreeg het in totaal 9 punten. Alle bamboemerken in deze beoordeling maakten gebruik van FSC-gecertificeerde bamboe (Bamboo Bobbi, Bazoo, Bumboo, Cheeky Panda, Clean Sheet, Kind Behind, Naked Paper, Who Gives A Crap), met uitzondering van Greencane, dat 4 punten behaalde omdat het niet-gecertificeerde bamboe gebruikte. Hoewel we erkennen dat er goede redenen zijn om kritisch te staan tegenover de FSC, beschouwen we deze nog steeds als de beste onafhankelijke norm op het gebied van duurzame bosbouw.
• FSC-gecertificeerde nieuwe pulp: We hebben alleen punten toegekend voor papier van nieuwe boompulp als dit FSC-gecertificeerd was. Nova kreeg 4 punten omdat het voor meer dan 90% gebruikmaakte van FSC-gecertificeerd materiaal (94% was FSC-Mix en de rest was gerecycled). Essity kreeg 4 punten omdat 45% van de totale vezelhoeveelheid uit gerecyclede vezels bestond. De rest van de vezels was afkomstig uit nieuwe bronnen, waarvan het grootste deel FSC-gecertificeerd was. Sofidel en Kimberly-Clark kregen 3 punten omdat ze een groot aandeel FSC-gecertificeerde nieuwe vezels gebruikten, aangevuld met wat gerecyclede vezels. Kimberly-Clark gebruikte 80% eucalyptus, dat minder milieu-impact zou hebben dan bamboe. Het bedrijf verwees hiervoor naar een recent onderzoek waaruit bleek dat: „Chinees papier op basis van bamboe een CO₂-voetafdruk van ‘cradle-to-grave’ vertoont die tot 32% hoger ligt dan die van Amerikaanse papierproducten op houtbasis, vervaardigd met eucalyptusvezels uit Brazilië en naaldhoutvezels uit Canada.”

Diverse merken verkopen toiletpapier van bamboe. Algemeen wordt aangenomen dat bamboe weliswaar een duurzamere optie is dan vezels van nieuwe bomen, maar minder duurzaam dan papier gemaakt van gerecyclede vezels. Zo verklaarde de Natural Resources Defense Council, een in de VS gevestigde non-profitorganisatie, in haar meest recente ‘Issue With Tissue Scorecard’: „Volgens peer-reviewed levenscyclusanalyses heeft bamboe een veel kleinere impact op landgebruik en klimaatverandering dan bosvezels, maar een grotere ecologische voetafdruk dan gerecyclede bosvezels.”

Bamboe is een snelgroeiende grassoort die na de oogst opnieuw groeit vanuit dezelfde wortelstam. Dezelfde plant kan herhaaldelijk geoogst worden, waardoor bamboe minder land nodig heeft dan bossen. Zoals elk gewas kan bamboe op verschillende manieren worden verbouwd, waarbij de ene methode duurzamer is dan de andere. 

Enkele recente studies hebben enige twijfel gezaaid over de duurzaamheid van bamboe.
Zo stond er in een in 2025 gepubliceerd Amerikaans onderzoek: „Onder de huidige productieomstandigheden in China vertonen consumentenproducten voor toiletpapier die bamboe bevatten geen lager aardopwarmingspotentieel of grotere algehele duurzaamheid dan consumentenproducten voor toiletpapier op basis van hout. Deze uitkomst weerspiegelt de geografische en technologische context van de huidige productie van bamboepulp – met name de energiemix en de efficiëntie van de fabrieken – en niet zozeer inherente milieunadelen van bamboe als grondstof.”

Er bestaat voorlopig dus geen duidelijke consensus over hoe goed bamboe eigenlijk is, omdat zoveel afhangt van de specifieke omstandigheden van de productie.

Papier wordt in het productieproces gebleekt om lignine af te breken - de stof die bomen en bamboe hun stijfheid geeft - en om het eindproduct witter te maken. In het verleden werd chloor gebruikt, maar dit is grotendeels vervangen door andere processen vanwege de schadelijke effecten van chloor.

Het meeste papier wordt nu gebleekt met chloordioxide in een procedé dat bekend staat als 'Elemental Chlorine Free'. Hierbij komt nog steeds chloor vrij, maar in veel kleinere hoeveelheden dan wanneer elementair chloor wordt gebruikt.

Een kleine hoeveelheid papier wordt geproduceerd met alternatieven voor chloor, zoals zuurstof, ozon en waterstofperoxide. Dit proces staat bekend als ‘Totally Chlorine Free’ (TCF). Hierbij wordt dus helemaal geen chloor gebruikt.

Wanneer gerecycled papier zonder chloor wordt gebleekt, wordt dit aangeduid als ‘Process Chlorine Free’ (PCF), en wel omdat niet kan worden uitgesloten dat er eerder chloor in het gerecyclede papier is gebruikt. Verwarrend genoeg beweren sommige merken dat ze ongebleekt zijn, terwijl ze bedoelen dat ze TCF zijn. Anderen zeggen dat ze chloorvrij zijn terwijl niet duidelijk is of ze ECF of TCF bedoelen.

Sommige merken, zoals Naked Paper, bieden nu volledig ongebleekt toiletpapier aan.

De verpakking van toiletpapier maakt slechts een klein deel uit van het totaalproduct. Toch is het wel van belang. Net als bij het toiletpapier zelf is een verpakking van gerecycled papier de beste keuze.

Vermijd plastic verpakkingen. Er staat misschien ‘recyclebaar’ op, maar plastic verpakkingen zijn overbodig en de productie ervan brengt tal van milieuproblemen met zich mee. Om te beginnen wordt het gemaakt van fossiele brandstoffen. Bovendien wordt een groot deel ervan niet goed gerecycled.

Nee. Het ziet er misschien mooi uit, maar het is niet nodig en de meeste merken doen het zonder. Er kunnen echter wel redenen zijn om ze te verpakken. Merken die bamboepapier verkopen, maken hier waarschijnlijk vaker gebruik van, omdat de meeste van hun producten helemaal vanuit China vervoerd worden. Dan zou op deze manier worden voorkomen dat ze tijdens het transport vuil worden, zonder dat er voor de hele doos gebruik hoeft te worden gemaakt van plastic verpakkingsfolie voor eenmalig gebruik.

Voor de productie van conventioneel toiletpapier worden bomen gekapt, wordt het hout verwerkt tot pulp en wordt de pulp vervolgens verwerkt tot verschillende producten, zoals toiletpapier.

Aan de verwerkingsfasen komen verschillende chemicaliën te pas, vooral als de vezels worden gebleekt om ze extra wit te maken, als de vellen papier met kleurige tekeningetjes bedrukt worden of als er geurstoffen aan het toiletpapier worden toegevoegd.

Er wordt ook energie gebruikt om de processen aan te drijven, dus tenzij de fabrieken hernieuwbare energie gebruiken, zullen fossiele brandstoffen worden ingezet.

Nee, niet per se. Sommige merken toiletpapier, waaronder de gangbare merken, gebruiken gelatine in hun toiletrollen. Gelatine wordt gemaakt van dierlijke botten, kraakbeen en huid, en wordt op grote schaal gebruikt voor de productie van lijm. Fabrikanten van toiletpapier gebruiken lijm om de papierlagen aan elkaar te hechten, het papier aan de binnenste kartonnen huls te bevestigen en om de rol af te sluiten.

Als je liever papier gebruikt zonder gelatine, zoek dan naar merken die zijn gecertificeerd door de Vegan Society.

Jazeker. In onze prijsvergelijkingstabel zijn verschillende van de hoogst scorende verantwoorde merken goedkoper dan merken als Andrex.

Als je in de supermarkt boodschappen doet, kijk dan eens naar het huismerk toiletpapier dat voor 100% uit kringlooppapier bestaat.

De markt voor toiletpapier wordt gedomineerd door enkele miljardenbedrijven:

• de Amerikaanse gigant Kimberly-Clark (Andrex, en in Nederland Cottonelle, Kleenex, Page en Scott)
• de Zweedse multinational Essity (Velvet, Cushelle, en in Nederland nog o.a. Edet, Lotus en Tempo)
• het Italiaanse Sofidel (Nicky, Regina, en in Nederland Cosynel en Nalys)
• huismerkproducten van supermarkten

We hebben alle grote toiletpapiermerken in de beoordeling opgenomen, maar niet die van de supermarkten. Toen we de supermarkten in 2024 beoordeelden, scoorden ze allemaal vrij slecht. Veel mensen kopen echter toiletpapier bij de supermarkt, dus dan komen ze helaas automatisch uit bij een minder duurzaam product.

De andere merken in de beoordeling zijn klein in vergelijking met de grote merken. De meest verkopen bamboe- en gerycycled papier. Vaak zijn deze kleinere merken rechtstreeks verkrijgbaar via de eigen websites van de bedrijven, bij lokale winkels of bij bepaalde ecologische webwinkels. 

Eén bedrijf achter zo'n klein merk is Who Gives A Crap. Dat is een Australisch bedrijf dat zowel toiletpapier van bamboe als van gerecycled papier verkoopt. Het bedrijf schenkt 50% van zijn winst aan goede doelen en organisaties die zich inzetten voor een betere toegang tot schoon water en toiletten, zoals WaterAid Australia, Fresh Life en Water For People. Tot nu toe heeft het naar eigen zeggen meer dan 11 miljoen pond gedoneerd.

Op twee bedrijven na behaalden alle bedrijven goede scores in de categorie ‘waarschijnlijkheid belastingontduiking'; de uitzonderingen waren Essity en Kimberly Clark, die op dat punt de slechtste beoordeling kregen.

Hoewel Essity zijn hoofdkantoor in Zweden heeft, heeft het dochterondernemingen in Nederland (!), dat beschouwd wordt als een belastingparadijs voor grote bedrijven.

Kimberly-Clark heeft eveneens dochterondernemingen in een aantal belastingparadijzen, waaronder Panama, Trinidad en Tobago en de Kaaimaneilanden. De dochteronderneming op de Kaaimaneilanden heet Kimberly-Clark Patriot Holdings. Want wat is er nou patriottischer dan een dochteronderneming oprichten in een belastingparadijs?

Het kan zijn dat je alle opties wat verwarrend vindt, en daarom laten we hier een overzicht volgen van de punten waar je op moet letten bij het kopen van toiletpapier:

• koop gerecycled toiletpapier
• let op de FSC-certificering als je bamboe-toiletpapier koopt
• vermijd gebleekt toiletpapier
• vermijd overbodige verpakkingen en plastic
• vermijd toiletpapier dat gemaakt is van nieuwe houtpulp

Als je op zoek bent naar een alternatieve oplossing voor toiletpapier, kun je doen wat miljoenen mensen over de hele wereld doen: water gebruiken, eventueel met behulp van een spons. Water is zachter voor de huid en bovendien hygiënischer. Een bidet is eventueel een goede optie, of een douchewc. Een douchwc combineert een gewoon toilet met de reinigingsfunctie van een bidet. 

Verreweg de meest simpele methode is misschien wel dat je een kan met water en een kommetje in je toilet neerzet...

Kimberly-Clark is een beursgenoteerde Amerikaanse onderneming en eigenaar van Andrex en Kleenex. Het is een van de grootste spelers op de markt voor tissuepapier. Kimberly-Clark is ook eigenaar van Huggies-luiers, Cottonelle en Kotex.

Hoewel het gebruik van gecertificeerd papier de afgelopen jaren is toegenomen, is het gebruik van gerecyclede pulp afgenomen, en dat is vanuit milieuoogpunt geen goede ontwikkeling.

In 2024 ontving Michael Hsu, de CEO van het bedrijf, een totale beloning van meer dan 16 miljoen dollar.

Kimberly-Clark heeft onlangs overeenstemming bereikt over de overname van Kenvue, dat merken bezit die in andere beoordelingen worden genoemd: Aveeno, Johnson's Baby, Neutrogena en Piz Buin. De overname zal naar verwachting in de tweede helft van 2026 worden afgerond.

Vertaald op 17 januari 2025

Bewerkt op 4 augustus 2026

Source data and research for these guides has been licensed from the Ethical Consumer Research Association. Brongegevens en onderzoek voor deze productbeoordelingen zijn gelicentieerd door de Ethical Consumer Research Association.  

Wil jij onderzoek naar Nederlandse bedrijven ondersteunen zodat we die kunnen toevoegen aan onze productbeoordelingen, steun dan ons werk als donateur.