Toiletpapier

Met een heel bekend merk dat onderaan de scoretabel bungelt en een serie aanbevolen merken die hoog scoren, kan onze keuze van toiletpapier een verschil maken op ethisch en milieugebied, vooral omdat we er zoveel gebruik van maken. 

De totale pulp- en papierindustrie is wereldwijd de grootste verbruiker van nieuw hout en gebruikt ongeveer 35% van de gekapte bomen voor de productie van papier. Deze industrie draagt sterk bij aan ontbossing en daarmee aan het verlies van biodiversiteit, de toename van bodemerosie, het uitsterven van soorten en het verstoren van ecosystemen.

De sector staat in de top vijf van meest energie-intensieve industrieën en is verantwoordelijk voor ongeveer 2% van de directe industriële CO₂-uitstoot.

Milieueffecten van de productie van toiletpapier
Toiletpapier, tissues en vergelijkbare producten vormen ongeveer 8% van de papierindustrie. Dit percentage neemt toe naarmate inkomens stijgen en de levensstandaard verbetert. Dat is met name het geval in Azië en de Pacific. Daardoor neemt het gebruik van toiletpapier toe. Overal ter wereld worden bossen gekapt om aan de vraag te voldoen, met rampzalige gevolgen voor het milieu, de mensen en de natuur.

In onze laatste publicatie hierover haalden we een onderzoek aan dat gedaan werd door de Amerikaanse milieuorganisatie Natural Resource Defense Council (NRDC), waaruit bleek dat de productie van toiletpapier en dergelijke schadelijke gevolgen heeft voor de uitgestrekte bosgebieden in Alaska, Canada, Noord-Europa en Rusland.

Het boreale bos is de thuisbasis van honderden inheemse volkeren en waardevolle wilde dieren en fungeert als een wereldwijd belangrijk koolstofreservoir. Uit het onderzoek bleek dat nieuwe pulp, het belangrijkste ingrediënt voor toiletpapier en dergelijke, een belangrijke drijfveer is voor de houtkap in de boreale bossen, goed voor 23% van de export van bosproducten uit Canada. Het onderzoek bekritiseerde grote fabrikanten zoals Kimberly-Clark (eigenaar van het merk Kleenex, Andrex en Huggies) voor het feit dat ze voor hun toiletpapier bijna uitsluitend gebruik maken van nieuwe vezels en niet investeren in alternatieven.

Een update van het NRDC-onderzoek in 2020 wees uit dat de ontginning van de boreale bossen met een snelheid van een miljoen hectare per jaar doorging om producten als toiletpapier te maken en dat de grootste merken nog steeds 100% nieuwe  vezels gebruikten.

Het onderzoek bracht gelukkig ook een positieve ontwikkeling aan het licht. Hoewel de grote merken hun gebruik van nieuwe vezels niet hadden verminderd, heeft een aantal kleinere bedrijven nieuwe producten op de markt gebracht die gemaakt zijn van gerecyclede vezels of alternatieve duurzame materialen.

Wij hebben hetzelfde geconstateerd. Sinds onze laatste beoordeling zijn er verschillende nieuwe spelers op de markt gekomen en hebben we zeven merken aan de tabel kunnen toevoegen, die allemaal gerecyclede of bamboe producten aanbieden. Vijf daarvan hebben we toegevoegd aan onze 'Beste koop'-lijst, die nu negen merken bevat.

Gerecycled toiletpapier
Het scheiden van de vezels om pulp voor papierproductie te maken kost veel minder hulpbronnen wanneer die vezels worden gerecycled uit oud papier dan wanneer ze rechtstreeks van bomen komen. Recycling is gewoonweg efficiënter. Er worden geen bomen voor gekapt, er wordt minder energie en water verbruikt, er wordt minder afval geproduceerd en er komt minder papier op de vuilstort terecht.

De papiercalculator van het Environmental Paper Network heeft berekend dat toiletpapier van gerecycled materiaal een derde van de uitstoot van broeikasgassen bevat in vergelijking met toiletpapier dat is gemaakt van nieuw hout. Omdat toiletpapier een wegwerpproduct is, zou je je kunnen afvragen of het niet zonde is om materiaal te verspillen dat ook gebruikt zou kunnen worden voor recyclebare producten zoals printpapier of karton. 

Om recycling economisch rendabel te maken, moet oud papier zoveel mogelijk worden omgezet in hoogwaardige producten. Toiletpapier is een hoogwaardiger product dan karton (volgens informatie van Green Stationery Company). Het is waar dat hoogwaardig papier het best gerecycled kan worden tot printpapier, maar dit kan slechts vijf of zes keer gedaan worden, want daarna worden de vezels te kort om er sterk papier van te kunnen maken. Toiletpapier is dus een goede laatste bestemming voor die vezels.

De grote toiletpapierbedrijven gebruiken steeds minder gerecycled papier
Gezien de voordelen van gerecycled papier zou je denken dat bedrijven er zoveel mogelijk gebruik van maken. Maar helaas is dat niet het geval en neemt het gebruik van gerecycled papier door de drie grote bedrijven juist af.

• Volgens hun eigen rapportage gebruikte Kimberly-Clark in 2011 29,7% gerecyclede vezels, terwijl dat in 2021 nog maar 19,3% was;
• Essity gebruikte in 2018 40% gerecyclede vezels en in 2022 was dit gedaald naar 36%;
• Sofidel gebruikte in 2019 8,9% gerecycled materiaal, en in 2021 slechts 7,3%.

De bedrijven geven geen verklaring voor deze daling.

Eén van de kleinere bedrijven, Nova Tissue, vertelde ons dat er simpelweg geen vraag is naar gerecycled papier en dat de klanten bijna allemaal nieuw papier willen. Maar waarom is dit zo? Toiletpapier is een functioneel wegwerpproduct. Als het doet wat het moet doen, waarom zouden mensen zich dan druk maken of het nou van nieuwe pulp is gemaakt, of van gerecycled papier, en of het nou een gekleurde opdruk bevat of niet?

De marketing van toiletpapier komt met een antwoord hierop. Op de verpakking van toiletpapier staan vaak afbeeldingen van puppy's en andere pluizige dieren en worden woorden gebruikt als 'zacht', 'fluwelig', 'luxe' en 'ultrazacht'. Het resultaat is de bizarre associatie van toiletpapier met luxe en genot. Het wekt de verwachting dat het afvegen van je billen moet aanvoelen als het strelen van een baby alpaca. In deze context is het niet verwonderlijk dat mensen nieuw, vaak ook nog zacht gekleurd, papier verkiezen boven gerecycled papier.

Door hun reclame hebben de grote toiletpapierfabrikanten de macht om onze wensen en verwachtingen te beïnvloeden. Als er geen vraag is naar gerecycled papier, dan zijn de toiletpapierfabrikanten daar op zijn minst gedeeltelijk schuldig aan.

Gecertificeerd toiletpapier in opmars, maar is het echt duurzaam?
Wat ook opvalt is dat het gebruik van gecertificeerd papier bij de grote bedrijven is toegenomen, terwijl het gebruik van gerecycled papier is gedaald. Zo is het gebruik van FSC-gecertificeerde vezels door Kimberly-Clark de afgelopen tien jaar met 20% gestegen.

Regelingen die nieuwe vezels als duurzaam certificeren, worden echter bekritiseerd omdat ze de vraag naar gerecycled papier ondermijnen. De cijfers van de grote merken in deze beoordeling duiden erop dat dit inderdaad het geval is.

Kies zo mogelijk voor gerecycled toiletpapier. Gerecyclede producten kunnen worden gemaakt van gebruikt en ongebruikt restmateriaal. Ongebruikt restmateriaal is nooit omgezet in een product. Het verwijst naar restanten die ontstaan als onderdeel tijdens het productieproces. Bij het maken van papier zijn er vaak snijresten, bijvoorbeeld (rafelige) randen of uitgedrukte onderdelen (bij letters of figuurtjes van papier).

Gebruikt restmateriaal is materiaal dat is verwerkt tot een product, dat daarna is gebruikt en weggegooid. Tenzij het gerecycled wordt, komt gebruikt restmateriaal veel vaker op de vuilstort terecht dan ongebruikt restmateriaal, dat door de oorspronkelijke fabrikant opnieuw gebruikt kan worden. In het geval van papier kunnen en moeten restanten van nieuw papier worden verwerkt tot producten die hoogwaardiger zijn dan toiletpapier. In de tabel verderop deze pagina geven we een overzicht van de merken die gemaakt zijn van 100% gerecycled gebruikt restmateriaal.

De term 'recyclebare verpakking' betekent niet dat het toiletpapier gerecycled is
Terwijl de productie van toiletpapier uit gerecycled materiaal is afgenomen, onderstrepen toiletpapierbedrijven graag andere, meer twijfelachtige, duurzame eigenschappen. Veel merken brengen hun producten bijvoorbeeld op de markt door erop te wijzen dat de plastic verpakking gerecycled of te recyclen is (zie bijvoorbeeld Regina, Andrex en Cushelle). 

De recyclebaarheid van de plastic verpakking zegt dus niet zoveel, ook al omdat het de last neerlegt bij de consument en bij de lokale autoriteiten, want die moeten deze diensten dan betalen c.q. leveren. Het verminderen van het gebruik van nieuw plastic in verpakkingen is op zichzelf natuurlijk geen slechte zaak. Maar het leidt de aandacht af van de kern van het probleem. En die is dat bedrijven nog steeds nieuwe vezels gebruiken om er een wegwerpproduct voor eenmalig gebruik van te maken.

Plasticvrije toiletpapiermerken
Sommige bedrijven zijn helemaal plasticvrij, inclusief al hun verpakkingen en tape, en wij vinden dat ze het vermelden waard zijn. Dat zijn: Bamboo Bobbi, Bazoo Bamboo, Bumboo, Greencane, Honest Supplies, Naked Sprout en Serious Tissues. Verschillende van deze bedrijven bieden ook onverpakte producten aan en die zijn de beste optie. Cheeky Panda toiletpapier is plasticvrij maar hun luiers niet; Feel Good is plasticvrij, maar het Duitse moederbedrijf niet; en Who Gives A Crap gebruikt plastic in sommige van hun tapes, maar het zegt dat ze toewerken naar plasticvrije producten.

Papier wordt in het productieproces gebleekt om lignine af te breken - de stof die bomen en bamboe hun stijfheid geeft - en om het eindproduct witter te maken. In het verleden werd chloor gebruikt, maar dit is grotendeels vervangen door andere processen vanwege de schadelijke effecten van chloor.

Het meeste papier wordt nu gebleekt met chloordioxide in een procedé dat bekend staat als 'Elemental Chlorine Free'. Hierbij komt nog steeds chloor vrij, maar in veel kleinere hoeveelheden dan wanneer elementair chloor wordt gebruikt.

Een kleine hoeveelheid papier wordt geproduceerd met alternatieven voor chloor, zoals zuurstof, ozon en waterstofperoxide. Dit proces staat bekend als ‘Totally Chlorine Free’. Hierbij wordt dus helemaal geen chloor gebruikt.

Wanneer gerecycled papier zonder chloor wordt gebleekt, wordt dit aangeduid als ‘Process Chlorine Free’ (PCF - chloorvrij proces), en wel omdat niet kan worden uitgesloten dat er eerder chloor in het gerecyclede papier is gebruikt. Verwarrend genoeg beweren sommige merken dat ze ongebleekt zijn, terwijl ze bedoelen dat ze TCF zijn. Anderen zeggen dat ze chloorvrij zijn terwijl niet duidelijk is of ze ECF of TCF bedoelen.

Merken die duidelijk aangeven (op hun website of via e-mail) dat ze geen chloor of chloordioxide gebruiken zijn Bamboo Bobbi, Bumboo, Essential, Naked Sprout, Nova Tissue (Cushion Soft, Gentille, Soft on Nature) en Who Gives A Crap gerecycled papier (hun bamboepapier gebruikt chloordioxide en waterstofperoxide).

Merken die zeggen chloorvrij te zijn, zijn Bazoo, Ecoleaf (Suma), Feel Good, Greencane, Honest Supplies en Serious Tissues. Cheeky Panda, Essity (Velvet, Cushelle) en Andrex zeggen dat ze ECF zijn.

Sommige merken bieden ongebleekt toiletpapier aan. Dat heeft nog steeds een bleekproces doorlopen, maar er wordt veel minder bleekmiddel gebruikt.

Bazoo, Bamboo Bobbi, Bumboo, Cheeky Panda, Greencane, Naked Paper en Who Gives A Crap gaven allemaal aan veganistisch te zijn, en met name geen lijm of plakband op dierlijke basis te gebruiken. De Cheeky Panda is geregistreerd bij de Vegan Society.

Is bamboe beter dan de nieuwe pulp van sommige grote merken?

Is bamboe-toiletpapier beter voor het milieu?
Sinds we voor het laatst een beoordeling over toiletpapier publiceerden, is het aantal kleine bedrijven dat bamboe toiletpapier verkoopt toegenomen. Ze hebben allemaal een vergelijkbaar oprichtingsverhaal: op een gegeven moment realiseerden de oprichters zich hoe destructief de productie van standaard toiletpapier was en kregen ze de wens om een duurzamer alternatief te bieden. Ze brachten hun producten op de markt als zijnde goed voor de planeet en deden verschillende beweringen over CO₂-reductie, het vermijden van chemicaliën en bodemgezondheid.

Maar hoe duurzaam is bamboe voor toiletpapier? En is het beter dan gerecyclede houtpulp? Er is nog maar weinig wetenschappelijk onderzoek gedaan waarin toiletpapier van nieuwe boomvezels rechtstreeks vergeleken wordt met bamboe en gerecycled materiaal. Bovendien zijn er meestal veel variabelen die een rol spelen bij de productie, dus we mogen enige scepsis betrachten over beweringen dat het ene materiaal in alle opzichten milieuvriendelijker is dan het andere. Er is echter wel ondersteunend bewijs voor sommige beweringen over bamboe. Hieronder hebben we een paar van de belangrijkste punten samengevat.

De bamboeplant
Bamboe is een snelgroeiende grassoort die na de oogst opnieuw groeit vanuit dezelfde wortelstam. Dezelfde plant kan herhaaldelijk geoogst worden, wat betekent dat hij niet opnieuw geplant hoeft te worden zoals de meeste bomen en dus minder land nodig heeft dan bossen. Zoals elk gewas kan bamboe op verschillende manieren worden verbouwd, waarbij de ene methode duurzamer is dan de andere. Het planten van bamboe op land dat al door landbouw is aangetast of aan de rand van bestaande landbouwgrond kan bijvoorbeeld gunstig zijn voor het milieu; maar het te vaak oogsten van natuurlijke bamboebossen is dat niet.

Toen we bedrijven die bamboetoiletpapier produceren beoordeelden op de herkomst van het papier, gaven we punten aan bedrijven die FSC-gecertificeerde bamboe inkochten, omdat deze FSC-normen enige garantie bieden tegen het te veel oogsten en het kappen van natuurlijke bossen om bamboe te verbouwen.

De productie van bamboe toiletpapier
Het is niet voldoende om alleen te kijken naar de manier waarop bamboe wordt gekweekt of naar de eigenschappen van de plant zelf. Bij het verwerken van het gewas tot toiletpapier komen veel processen kijken, die allemaal een impact hebben, afhankelijk van hoe ze worden uitgevoerd. Uit een onderzoek dat verschillende materialen met elkaar vergeleek die gebruikt worden om papier te produceren, bleek dat de milieu-impact van bamboe lager is dan die van oerbossen, maar hoger dan die van gerecycled materiaal.

Een onderzoek dat in opdracht van Stella McCartney werd uitgevoerd naar de milieu-impact van verschillende vezels die in de kledingindustrie worden gebruikt, wees uit dat bamboe lager scoort dan vlas en gerecyclede pulp, maar hoger dan katoen en vezels uit oerbossen. Dit resultaat is niet direct van toepassing op toiletpapier, omdat bij het verwerken van bamboe tot viscose voor kleding waarschijnlijk giftige chemicaliën worden gebruikt die niet worden gebruikt bij de productie van papier.

Koolstofimpact van bamboe
We konden geen betrouwbare cijfers vinden over de relatieve CO₂-uitstoot van toiletpapier van nieuwe houtvezels en bamboe. Volgens de NRDC veroorzaakt bamboepapier 30% minder uitstoot van broeikasgassen dan nieuwe houtvezels, maar het was niet duidelijk waar dit percentage vandaan kwam. Uit het onderzoek van Stella McCartney bleek dat bamboe een gemiddelde prestatie leverde voor wat betreft de impact op het klimaat, dus aanzienlijk beter dan de slechtst presterende houtvezel. Het is nog moeilijker om een betrouwbare vergelijking te vinden tussen bamboe en gerecycled papier, omdat bedrijven concurrerende claims maken voor hun specifieke product.

Hoe duurzaam is het om bamboe van China naar Europa te transporteren?
Een ander punt om rekening mee te houden is transport. Bamboe wordt geteeld in China, terwijl het meeste gerecyclede papier wordt geproduceerd in Europa. Je zou denken dat bamboe vanwege de grotere afstand die het aflegt een grotere ecologische voetafdruk heeft dan gerecycled papier. Maar er spelen nog andere factoren mee.

Naked Paper vertelde ons dat ze een onderzoek hadden gedaan naar de CO₂-impact van hun bamboe en gerecyclede papier en dat bamboe een iets kleinere voetafdruk had. Beide soorten papier worden gemaakt in een fabriek in Spanje die op zonne-energie draait, dus de productie-uitstoot is laag. De grotere voetafdruk van hun gerecyclede papier was te wijten aan het feit dat hun oud papier meestal met kleine dieselvrachtauto's wordt opgehaald langs de weg in Spanje, terwijl hun bamboe wordt verscheept vanuit China in de vorm van pulp, wat veel minder ruimte in beslag neemt dan het transport van afgewerkte rollen.

Dit voorbeeld laat zien dat het niet mogelijk is om generaliserend te spreken over de CO₂-impact van een bepaald materiaal en dat de specifieke kenmerken van de productie van belang zijn. Om het nog ingewikkelder te maken, beweren sommigen dat de inzameling van oud papier niet moet worden meegenomen in de berekening van de CO₂-voetafdruk van gerecycled papier, omdat het tóch al wordt ingezameld en gestort.

Het is dus allemaal niet eenvoudig. Maar over het algemeen lijkt het erop dat bamboe een kleinere koolstofvoetafdruk heeft dan nieuwe houtvezels en dat het in bepaalde omstandigheden - en afhankelijk van wat je meetelt - beter presteert dan gerecycled papier.

Alle bamboe in de door ons beoordeelde toiletpapierproducten komt uit China. De bedrijven hadden allemaal maatregelen genomen om de rechten van werknemers te beschermen en sommige bedrijven vertelden ons dat ze de productielocaties hadden bezocht en zich ervan hadden vergewist dat de werknemers goed werden behandeld. Maar we moeten niet vergeten dat China een onderdrukkend regime is waar geen onafhankelijke vakbonden bestaan en de vrijheid van vereniging ernstig wordt beperkt. Het is daarom niet eenvoudig om de garantie te kunnen geven dat de rechten van arbeiders worden geëerbiedigd.

Verstopt bamboe-toiletpapier je toilet?
Er lijkt enige bezorgdheid te bestaan over de vraag of bamboepapier je toilet verstopt, maar er is geen bewijs dat dit eerder gebeurt dan bij toiletpapier op houtbasis. De grootste kans dat je toilet verstopt raakt, is het gebruik van te veel papier, van welke soort dan ook. Dus als je geen problemen wilt op dit vlak, wees dan zuing met de hoeveelheid papier.

Moet je bamboe toiletpapier kopen?
Alternatieve vezels zoals bamboe spelen een belangrijke rol bij het verminderen van de vraag naar papier uit oerbossen. In een markt die wordt gedomineerd door nieuwe houtvezels, beschouwen we bamboe dan ook als een verantwoorde optie. Er kleven echter risico's aan, zoals hierboven besproken, dus het is belangrijk dat we bedrijven die bamboe-toiletpapier produceren op hun verantwoordelijkheid wijzen wat betreft inkoop en productie. Over het algemeen vonden we dat de bedrijven die we beoordeelden transparant waren over hun praktijken en over de stappen die ze ondernamen om duurzaam te werken.

Kimberly-Clark (producent van o.a. Kleenex, Kotex en Huggies) en Essity (producent van o.a. Edet en Tempo) hebben beide een jaarlijkse omzet van meer dan 12 miljard euro. Nalys en Cosynel worden gemaakt door het Italiaanse Sofidel, dat in 2021 een omzet had van 2,16 miljard euro. We hebben alle grote toiletpapiermerken opgenomen in de beoordeling, maar niet de supermarkten. Toen we de supermarkten in 2021 beoordeelden, kregen ze allemaal een score van minder dan 5. We hebben wel gerecycled toiletpapier van Feel Good in de lijst opgenomen, dat in diverse supermarkten verkocht wordt.

De andere merken in de beoordeling zijn in vergelijking allemaal klein. We hebben 13 kleine merken opgenomen, waarvan de meeste bamboe en gerecycled papier verkopen. Dat is verkrijgbaar via de eigen websites van die bedrijven of bij sommige eco-online winkels. De coöperatieve groothandels Essential Trading en Suma verkopen beide gerecycled toiletpapier van hun eigen merk.

Cheeky Panda is een Brits bedrijf dat bamboe toiletpapier verkoopt. Who Gives A Crap is een Australisch bedrijf dat zowel bamboe als gerecycled papier verkoopt. Feel Good gerecycled toiletpapier wordt gemaakt in het Verenigd Koninkrijk (hoewel het bedrijf in Duitse handen is). Bamboo Bobbi, Bazoo, Bumboo, Greencane, Honest Supplies, Naked Paper en Serious Tissues zijn vrij nieuwe bedrijven die allemaal gerecycled en/of bamboe toiletpapier maken. Nova Tissue maakt de merken Soft on Nature, Gentille en Cushion Soft, die online en in plaatselijke winkels verkrijgbaar zijn. 

Welke merken verkopen welk type toiletpapier?
Er is zoveel keus uit nieuwe of gerecyclede houtpulp, verschillende FSC-logo's en bamboe of traditionele boomvezels, dat het verwarrend kan zijn om uit te zoeken welke merken wat verkopen. In de onderstaande tabel staat het type materiaal dat wordt gebruikt en welke merken dit momenteel verkopen.

*Nova Tissue vertelde ons dat hun leveranciers FSC Mix gecertificeerd zijn voor het overgrote deel van hun nieuwe papier. Zoals hierboven vermeld, is FSC Mix de minst strenge certificering.

We hebben de prijzen vergeleken, maar het is moeilijk om dat eerlijk te doen vanwege de verschillende verpakkingsgroottes, de hoeveelheid lagen en de afmetingen van de vellen. Bovendien hebben sommige merken verschillende producten in verschillende prijsklassen. Maar over het geheel genomen kost overstappen van een groot merk naar een verantwoord merk je niet meer. Alle kleine verantwoorde merken boden abonnementsdiensten aan die goedkoper waren of die een startkorting gaven. Ze boden allemaal enige flexibiliteit wat betreft de frequentie waarmee je een levering kon ontvangen. Als je veel papier gebruikt en veel opslagruimte hebt, kan een abonnement een goedkope optie zijn.

Hoe scoren de merken op een aantal belangrijke punten?

Herkomst van papier
Aangezien gebruikt materiaal cruciaal is voor toiletpapier, is het inkoopbeleid voor papier erg belangrijk. We hebben toiletpapierbedrijven beoordeeld op hun papierinkoop. Ze kregen een beste beoordeling als ze meer dan 75% gerecyclede vezels of FSC-gecertificeerde bamboe gebruikten. Ze kregen een gemiddelde beoordeling als ze tussen 50% en 75% gerecyclede vezels gebruikten en duidelijke doelen met streefdatum hadden om hun gebruik van gerecyclede vezels te verhogen naar 75% of meer. Bedrijven die minstens 90% FSC-gecertificeerde houtvezels gebruikten en bedrijven die niet-FSC-gecertificeerde bamboe gebruikten, kregen ook een gemiddelde beoordeling.

Iedere 'beste koop' kreeg de hoogste beoordeling.

Bedrijven die aan geen van de bovenstaande drempels voldeden, kregen de slechtste beoordeling. Dit waren Kimberly-Clark (Andrex), Essity (Velvet, Cushelle), Sofidel (Nicky, Regina) en WEPA (Feel Good).

Salaris bestuurders en belastingmoraal
Kimberly-Clark en Essity verloren punten vanwege buitensporige beloningen voor bestuurders. In 2022 ontving de CEO van Kimberly-Clark meer dan 12 miljoen euro aan totale beloning. Sofidel verloor punten omdat het een omzet had van meer dan 1,2 miljard euro en de beloning van bestuurders niet openbaar maakte. WEPA verloor ook punten omdat de directeur meer dan €300.000,- verdiende.

Kimberly-Clark en Essity kregen daarnaast ook nog eens de slechtste beoordeling voor vermoedelijke belastingontduiking, en wel omdat ze dochterondernemingen hadden in belastingparadijzen.

Dierproeven
Sommige bedrijven verkochten producten die vaak op dieren worden getest, zoals zeep en shampoo of geparfumeerd toiletpapier. Essity, Kimberly-Clark, Sofidel en WEPA verloren allemaal een hele punt voor dierproeven omdat ze geen adequaat beleid hadden om te garanderen dat hun producten of ingrediënten niet op dieren waren getest.

Alternatieven voor toiletpapier
Ideeën over wat schoon is, zijn niet universeel. In diverse landen wordt het gebruik van toiletpapier als onbeschaafd beschouwd. Daar wast men z'n billen liever met water.

We vroegen lezers of ze alternatieven voor toiletpapier gebruikten en 35 mensen reageerden daarop. 11 van hen gebruikten op de een of andere manier water, 10 gebruikten een herbruikbaar doekje dat ze hadden gekocht of zelf hadden gemaakt, en één lezer gebruikte verknipte stukjes krantenpapier. Anderen gebruikten nog steeds papier, maar probeerden minder te gebruiken of een verantwoord merk te kopen. De redenen voor hun handelwijze waren vooral milieugerelateerd en ze dachten ook dat het schoner was. Hieronder vind je een paar van onze favoriete reacties. We hopen dat je hierdoor op ideeën komt!

'Onze baby heeft nog nooit een wegwerpdoekje gehad, dus waarom wij wel? Het voelt nu decadent om papier te gebruiken terwijl onze eenjarige dat niet doet, en zijn vieze doekjes worden gewoon gewassen.'

'We wassen ons gezicht en lichaam toch ook met water, dus 'schoonmaken' met toiletpapier heeft geen zin, het voelt gewoon veel prettiger om water te gebruiken en echt, ECHT schoon te zijn!'

'Tijdens de begindagen van Covid-19 was ik waarschijnlijk één van de weinigen die niet aan het stressen was over een tekort aan toiletpapier.'

Alternatieven voor toiletpapier
Over de hele wereld zijn er verschillende manieren om je billen schoon te maken. De meeste mensen kennen wel bidets, en bezoekers van Azië hebben misschien al eens kennisgemaakt met de 'bum gun' of met het Japanse toilet. Een waterkannetje en een bakje of emmer is waarschijnlijk de eenvoudigste methode en verreweg de meest duurzame optie.

Kimberly-Clark is eigenaar van Andrex en Kleenex papier en Huggies luiers.

13 Bengalese medewerkers die naar Maleisië waren gesmokkeld om te werken voor een bedrijf dat latex handschoenen leverde aan Kimberley-Clark, spanden in 2022 een rechtszaak aan tegen het bedrijf. Volgens hen profiteerde het bedrijf bewust van hun dwangarbeid in de toeleveringsketen. Ze leverden bewijs dat het bedrijf al jaren op de hoogte was van hun dwangarbeid, maar niets had gedaan om de situatie te verhelpen.

Vertaald op 17 januari 2025

Bewerkt op 31 januari 2026

Source data and research for these guides has been licensed from the Ethical Consumer Research Association. Brongegevens en onderzoek voor deze productbeoordelingen zijn gelicentieerd door de Ethical Consumer Research Association.  

Wil jij onderzoek naar Nederlandse bedrijven ondersteunen zodat we die kunnen toevoegen aan onze productbeoordelingen, steun dan ons werk als donateur.