Make-up

Mensen veranderen hun teint, overdrijven gelaatstrekken en beschilderen zichzelf al duizenden jaren. Velen dateren het gebruik van make-up door alle geslachten uit het oude Egypte, het oude Griekenland en Rome, terwijl anderen verwijzen naar bewijs dat veel ouder is dan dat. Make-up en bodypainting worden ook al duizenden jaren gebruikt door inheemse gemeenschappen.

De manier waarop make-up wordt gebruikt, is in de loop van de geschiedenis vaak veranderd. Nieuwer is de enorme industrie achter 'schoonheid' en make-up producten die we vandaag de dag zien. In deze gids voor verantwoorde make-up kijken we naar de bedrijven achter make-up en naar de inhoud van de producten zelf.

Natuurlijke en eerlijke, duurzame make-up en make-up merken
We beoordelen een breed scala aan make-up merken, van kleine onafhankelijke bedrijven tot populaire winkels zoals Boots, en Superdrug, maar ook internationale merken zoals Estee Lauder en L'Oreal. Misschien is het niet verrassend dat er een enorm verschil is in scores tussen deze merken.

Staat The Body Shop in deze gids?
In februari 2024 werd aangekondigd dat de private equity-eigenaren van The Body Shop, Aurelius, de bewindvoerders hadden ingeschakeld, wat waarschijnlijk zou resulteren in winkelsluitingen en banenverlies. We hebben The Body Shop daarom uit de beoordeling verwijderd totdat we zeker weten dat het merk zal blijven bestaan ​​en in welke vorm en of Aurelius de eigenaar zal blijven van een geherstructureerde Body Shop.

Veganistische make-up wordt steeds populairder en The Vegan Society meldt een recordaantal van 30.000 veganistische cosmeticaproducten in 2023. De betekenis van 'veganistisch' gaat voor velen verder dan alleen ingrediënten en houdt in dat er helemaal geen dieren worden gebruikt. Dierlijke producten die gebruikt kunnen worden als ingrediënten in make-up en cosmetica zijn onder andere bijenwas, cochenille en schellak.

Vegan make-up merken versus veganistische bedrijven
Sommige van de merken in de gids bieden een vegan make-up assortiment aan, maar zijn eigendom van bedrijven die niet veganistisch zijn en die op dieren testen.

• Aveda is veganistisch maar eigendom van Estee Lauder, dat het slechtst scoort op Dierproeven.
• Ethique is een veganistisch bedrijf, maar is eigendom van private-equitybedrijf Bansk Group, dat ook eigenaar is van een bedrijf dat dierlijke producten uit de fabriek verkoopt.
• KVD Vegan Beauty is veganistisch, maar eigendom van LVMH, dat het slechtst scoort op Dierproeven.
• Studio London van Superdrug is veganistisch maar eigendom van CK Hutchison Holdings.
• De directe moedermaatschappij A.S. Watson scoort het slechtst op Dierproeven.

De 100% veganistische bedrijven in de beoordeling:

• Beauty Without Cruelty
• PHB Ethical Beauty

Dierproeven en make-up
Bekende bedrijven en merken testen hun eindproducten zelden op dieren. Maar helaas zijn bijna alle ingrediënten in onze cosmetica ooit op dieren getest. In de EU werd het in de handel brengen van cosmetische producten met ingrediënten die op dieren zijn getest in 2013 verboden. Het testen van ingrediënten is nog steeds aan de orde van de dag, niet in de laatste plaats omdat veel ingrediënten ook in andere producten dan cosmetica worden gebruikt en bepaalde Europese regelgeving (zoals REACH) dit blijft vereisen.

Bedrijven met een sterke aanpak om dierproeven te voorkomen, zorgen ervoor dat hun leveranciers de ingrediënten die zij leveren niet op dieren testen en dat ook niet onlangs hebben gedaan. Een vaste einddatum helpt om ervoor te zorgen dat een product hoge normen hanteert als het gaat om de controle op het risico van dierproeven. Er is een duidelijke tweedeling in de scores voor dierproeven tussen de bedrijven bovenaan en onderaan onze scoretabel.

• Natura & Co (Avon) scoorde eerder slecht, maar krijgt nu de beste beoordeling nadat het merk Avon in juli 2023 werd goedgekeurd door Leaping Bunny.
• Superdrug krijgt de slechtste beoordeling, wat misschien een verrassing is, omdat zijn make-up en verzorgingsproducten allemaal zijn goedgekeurd door Leaping Bunny. Maar omdat het bedrijf ook medicijnen van eigen merk verkoopt en niets zegt over zijn beleid met betrekking tot dierproeven voor deze producten, kreeg het over het algemeen de slechtste beoordeling.

Wat is natuurlijke en dierproefvrije make-up?
De etikettering van make-up is niet zo streng gereguleerd als sommige andere sectoren zoals voedsel, maar er zijn genoeg certificeringen die zorgen voor wat toezicht door derden op de ethiek van een bedrijf. De tabel hieronder laat zien welke merken gecertificeerd zijn en volgens welk schema.

De ingrediëntenlijst van sommige producten kan lang zijn en sommige namen onuitspreekbaar. We bekijken een aantal ingrediënten die je misschien niet op het etiket wilt zien.

Vloeibare polymeren
Wist je dat polyethyleen in niet-vaste vorm voorkomt in eyeliners, mascara, oogschaduw, wenkbrauwpotloden, lippenstiften, gezichtspoeders en foundations? Het kan worden gebruikt om ingrediënten bij elkaar te houden, dikker te maken of een laagje op de huid te vormen.

Odylique, Green People en Dr Hauschka zijn de enige merken met een expliciet statement tegen deze slecht afbreekbare ingrediënten. Dr Hauschka gebruikt in plaats daarvan natuurlijke wassen en oliën.
Lavera zegt dat al haar producten biologisch afbreekbaar zijn en gecertificeerd door NATRUE, dat geen synthetische polymeren toestaat. PHB Ethical Beauty zegt geen ingrediënten te gebruiken die zijn afgeleid van petrochemische stoffen. Er zijn geen gangbare polymeren gevonden onder de ingrediënten.

Giftige chemicaliën in make-up
Er worden duizenden ingrediënten gebruikt in persoonlijke verzorging en veel daarvan hebben een negatieve invloed op het milieu en de gezondheid, kunnen huidirritatie veroorzaken of kankerverwekkend zijn. Parabenen, phtalaten, formaldehyde en triclosan zijn geselecteerd als belangrijke indicatoren voor onze eigen classificatie. Sommige vormen of toepassingen van deze chemicaliën zijn verboden of beperkt in de EU of de VS.

We kijken naar het beleid van bedrijven met betrekking tot zorgwekkende chemische stoffen die ze gebruiken in make-up of andere producten, met name conserveringsmiddelen in de vorm van parabenen, formaldehyde en triclosan, en phtalaten die kunnen worden gebruikt in parfums.

De meerderheid van de bedrijven die we hebben beoordeeld, hebben punten verloren bij onze beoordeling op giftige stoffen, met uitzondering van Beauty Without Cruelty, Dr Hauschka, Green People, Lavera, Odylique en PHB Ethical Beauty. Beauty Without Cruelty verloor echter punten voor microplastics vanwege onze beoordeling voor polymeren, en Ethique omdat haar private equity eigenaar ook eigenaar is van een bedrijf voor ongediertebestrijding.

‘Forever chemicals’in make-up
PFAS, oftewel per- en polyfluoralkylstoffen, staan algemeen bekend als nauwelijks afbreekbaar vanwege hun zeer persistente eigenschappen in het milieu. In feite worden ze nauwelijks afgebroken en blijven ze 'eeuwig' in de omgeving. Het zal niet verbazen dat ze afkomstig zijn van fossiele brandstoffen.

De CHEM Trust heeft de zorgwekkende eigenschappen van PFAS beschreven, waaronder hun persistentie in het milieu, dat ze bioaccumuleren, zeer mobiel zijn en dat veel ervan extreem giftig zijn voor de menselijke en niet-menselijke gezondheid. Van de duizenden stoffen zijn er op dit moment maar een paar gereguleerd.

PFAS worden niet alleen gebruikt in wegwerpverpakkingen voor levensmiddelen, pannen met antiaanbaklaag, waterdichte jassen en elektronica, maar ook op grote schaal in cosmetica. Enkele van de meest voorkomende make-up producten die PFAS bevatten zijn mascara, foundation en vloeibare lippenstift. Een artikel van de Zweedse krant Aftonbladet berichtte onlangs over bedrijven als L'Oreal en Estee Lauder die nog steeds PFAS in hun producten gebruiken, hoewel het aantal cosmeticabedrijven dat PFAS gebruikt veel groter zal zijn. Sommige bedrijven zijn het gebruik van PFAS aan het uitfaseren, maar handelen niet snel om ze helemaal te verwijderen.

De kwestie van PFAS in make-up zal worden besproken in het Zweedse parlement. Het artikel citeert Jytte Guteland, lid van de Zweedse parlementscommissie Milieu en Landbouw, die zegt: 'Het is onwetend van grote bedrijven als L'Oreal, die geacht worden hun klanten en gezondheid te beschermen, om dit uit te stellen en het niet serieus te nemen. Om te praten over het uitfaseren van iets terwijl het duidelijk is dat ze er in de toekomst geld aan willen verdienen. Dan neem je de menselijke gezondheid niet serieus. PFAS had gisteren al verboden moeten zijn'. Hoewel de vervuiling door PFAS overal in het milieu te vinden is, moet je in cosmetica vermijden dat je producten koopt met 'fluoro' of PTFE in de ingrediëntenlijst. Meer informatie over PFAS op de site van bijvoorbeeld Chemtrust.org waar je ook het Ban PFAS Manifest kunt lezen.

Verminder het risico van giftige make-up
Om risico's van schadelijke ingrediënten in cosmetica te vermijden, kun je het volgende doen:

• Kopen bij bedrijven die je vertrouwt. Dit kunnen merken zijn die onze beste beoordeling krijgen voor het beleid inzake giftige chemicaliën.
• Bij elk gebruik minder van het product gebruiken.
• Minder producten gebruiken, minder vaak.
• Controleer de ingrediëntenlijsten voordat je iets koopt.
• Maak je eigen product als dat mogelijk is.

Mica is een mineraal dat wordt gedolven voor de farmaceutische industrie, elektronica, de bouw, en voor make-up vanwege de glinsterende eigenschappen. Je oogschaduw heeft misschien meer gemeen met cement dan je zou denken. Hoewel het veilig wordt geacht voor toepassing op de huid in cosmetica, heeft onderzoek aangetoond dat arbeiders die herhaaldelijk worden blootgesteld aan mica kunnen lijden aan pneumoconiose, waardoor het longweefsel wordt aangetast. Veel arbeiders die mica winnen zijn waarschijnlijk kinderen die in ongereguleerde mijnen werken in de regio's Bihar en Jharkhand in India, waar het merendeel van het mica vandaan komt.

Het Responsible Mica Initiative (RMI), opgericht in 2017, heeft als missie om een "eerlijke, verantwoorde en duurzame toeleveringsketen voor mica te creëren die vrij is van kinderarbeid en verantwoorde arbeidsomstandigheden biedt". Zoals Ethical Condsumer in 2020 meldde, was het oorspronkelijke doel van het RMI om kinderarbeid uit te bannen in 2022. Dat doel is niet gehaald. In het jaarverslag van het RMI over 2023 staat: "Er is behoefte aan een beter gecoördineerde inzet van middelen om de economische en sociale omstandigheden aan te pakken die ten grondslag liggen aan kinderarbeid in mica-mijnbouwgebieden". Bedrijven uit de make-up industrie die lid zijn: Clarins, Coty, L'Oreal, LVMH, Natura & Co, Shiseido en Estee Lauder.

Hoewel er nu meer aandacht wordt gevestigd op het probleem, wordt er in India al 16 jaar lang op een meer holistische manier gekeken naar de problemen rond kinderbescherming. Door de Kailash Satyarthi Children's Foundation (KSCF) worden de onderliggende oorzaken van kinderarbeid en kinderhandel aangepakt. Deze organisatie werkt aan het creëren van 'kindvriendelijke dorpen'. Daar zijn kindhuwelijken verboden, kinderen worden onttrokken aan kinderarbeid, meisjes kunnen naar school, de infrastructuur wordt verbeterd en vrouwen en jongeren kunnen deel uitmaken van de gemeenschapleiders. De meeste bedrijven hebben nog een lange weg te gaan om te laten zien dat hun betrokkenheid bij mica en mensenrechten prioriteit heeft, en veel bedrijven zijn niet transparant over hun inkoop.

Bedrijven die op moment van schrijven beleid hebben ten aanzien van mica:

• Avon zegt dat haar toeleveringsketens, inclusief voor mica, 'volledig traceerbaar en/of gecertificeerd zullen zijn tegen 2025'.
• Dr Hauschka eist Fairtrade certificaten van zijn micaleveranciers, die kinderarbeid verbieden.
• Estee Lauder werkt samen met KSCF en heeft de oprichting van 150 'kindvriendelijke dorpen' ondersteund.
• L'Oreal gebruikt mica uit de VS en India en maakt deel uit van het RMI: "Wij geloven dat het stopzetten van het gebruik van Indiaas mica de situatie in de regio verder zou verzwakken".
• Lush gebruikt sinds 2018 alleen nog synthetisch mica en zegt dat "natuurlijk mica een no-no is" vanwege rechtvaardige en duurzame redenen. Synthetisch mica is nog steeds gemaakt van natuurlijke materialen, dus er zijn geen microplastics.

Green People was het enige merk dat is beoordeeld dat geen mica gebruikt in zijn producten. In plaats van een expliciet ethisch beleid te hebben, is dit waarschijnlijk omdat het geen oogschaduw verkoopt.

Make-up merken hebben in het verleden onvoldoende rekening gehouden met de diversiteit aan huidtinten van de bevolking. We bekeken de websites van elk merk dat is beoordeeld en keken naar het aanbod van huidtinten voor foundation. Dit was niet formeel opgenomen in ons huidige beoordelingssysteem voor bedrijven, maar het is wel een belangrijk punt om onder de aandacht te brengen.

We keken bij de producten van elk merk naar het assortiment en of er modellen werden gebruikt voor elke tint, om te helpen bij het afstemmen op de huidskleur in plaats van te kijken naar een vierkantje van kleur. Van de 49 merken hadden er 26 een goed assortiment tinten voor verschillende huidtinten.

Bourjois verwees alleen naar de 'gebruinde huid'. Een merk, Vichy, gebruikte zelfs een foto van een blank model met een vlek van haar donkerste bruine foundation op haar blanke huid. Sommige merken, waaronder de meeste van de meer verantwoorde opties zoals Beauty Without Cruelty, Dr Hauschka, Green People, Lavera en PHB Ethical Beauty boden weinig of helemaal niets aan voor donkere huidtinten.

Sommige merken gebruikten geen modellen om onderscheid te maken tussen huidtinten, waardoor de opties moeilijk uit elkaar te houden waren. In plaats daarvan vertrouwden ze op niet-helpende namen zoals 'hazel', 'deep honey', 'warm coconut' en 'chestnut' en een geïsoleerd blokje kleur.

Merken met een goed aanbod huidtinten zijn: 17, Avon, Bareminerals, Benefit, Bobbi Brown, Body Shop, Cover Girl, Dior, Elizabeth Arden, Estee Lauder, Fenty, KVD Vegan Beauty, Kylie Cosmetics, Lancome, L'Oreal, Lush, Make Up For Ever, Maybelline, NARS, NYX, Rimmel, Shiseido, Sleek MakeUP, Too Faced, Uoma en Urban Decay.

Palmolie en cosmetica
De niet-duurzame productie van palmolie is een van de grootste bedreigingen voor de bossen en wilde dieren in gebieden waar palmolie wordt verbouwd, zoals Borneo en Sumatra. De palmolieproductie blijft zich uitbreiden naar andere landen, zoals de Filipijnen, Nigeria en heel Zuid-Amerika.

De meeste bedrijven krijgen onze slechtste beoordeling voor palmolie, maar zelfs bedrijven die proberen ingrediënten van palmolie te vermijden, hebben het soms moeilijk. PHB gebruikt bijvoorbeeld stearinezuur dat afgeleid is van palmolie, omdat het enige alternatief afkomstig is van rundvet, en PHB is een veganistisch bedrijf. Lush gebruikt sommige palmoliederivaten omdat alternatieven vaak op dieren worden getest, wat ze koste wat kost vermijden.

Odylique en Lavera zorgen ervoor dat alle gebruikte derivaten afkomstig zijn van gecertificeerde bronnen en krijgen daarom onze beste beoordeling voor palmolie.

Zijn cosmetica oververpakt?
TerraCycle schat dat er elk jaar ongeveer 120 miljard verpakkingen worden gebruikt voor schoonheidsproducten.
Volgens de British Beauty Council wordt ongeveer 95% van de cosmeticaverpakkingen weggegooid. Het grootste deel hiervan zijn plastic verpakkingen voor eenmalig gebruik, die meestal op de stort belanden of verbrand worden.
In de woorden van de Plastic Pollution Coalition, "de beste verpakking is geen verpakking."

Lush heeft geprobeerd de verpakking van haar make-upassortiment tot een minimum te beperken en het merendeel is vrij van verpakkingen. Als het niet mogelijk is om verpakkingsvrij te werken, kies dan glazen verpakkingen in plaats van plastic. Hoewel navulverpakkingen voor andere producten in opkomst zijn, wordt navulbare make-up nog steeds weinig aangeboden. Lipstick lijkt de populairste keuze te zijn bij bedrijven die een navuloptie aanbieden, met navullingen van Clarins, Dior, Fenty, Guerlain en Lush.

Buitensporige salarissen in de cosmetica-industrie
Ongeveer driekwart van de merken in onze scoretabel zijn eigendom van bedrijven die meer dan 1 miljoen euro betaalden aan een directeur in hun laatste boekjaar. Hiertoe behoren Advent, Boots, CK Hutchison Holdings (uiteindelijke eigenaar van Superdrug), Coty Inc, Estee Lauder, L'Oreal, Lush, LVMH, Revlon en Shiseido. Natura-merken (Avon) verliezen punten voor het niet bekendmaken van de beloning van bestuurders. Een van de hoogste beloningspakketten die we ooit hebben gezien ging naar een directeur van Coty, met € 178,8 miljoen.

Prijsvergelijking van make-up merken
We hebben gekeken naar de prijzen van een aantal merken aan de bovenkant van de scoretabel versus een aantal populaire merken in het midden en lagere segment. Onze resultaten laten zien dat de meer verantwoorde optie niet per se duurder is dan een standaard optie. Als er meerdere items voor een product waren, kozen we de goedkoopste.

Alle foundations waren 30 ml, tenzij anders vermeld. De tabel is gerangschikt van hoger naar lager scorende merken. Prijzen per herfst/winter 2023.

Make-up is door de eeuwen heen door alle seksen op allerlei manieren gedragen en kan zowel het afwijzen van maatschappelijke normen als het opnemen ervan betekenen. Make-up kan kunst zijn, plezier, het ombuigen van het geslacht, zelfontdekking en expressie. Voor sommigen kan het ook voelen als overleven.

De relatie tot make-up verschilt per persoon, maar er zijn bepaalde sociale normen die overheersen. We moeten ons afvragen wie er profiteert van de huidige sociale normen rondom 'schoonheid'. Wie geeft actief vorm aan die normen, houdt ze in stand en incasseert de winst?

De cijfers over de waarde van de wereldwijde cosmeticamarkt lopen uiteen, maar het gaat om een bedrag tussen de 100 en 600 miljard dollar per jaar. Miljoenen worden uitgegeven aan marketing en een aantal van de beroemdste en meest gevolgde mensen ter wereld worden gebruikt als ambassadeurs, waardoor ze een enorme invloed en bereik hebben. Dit zijn onder anderen Selena Gomez (Rare Beauty), Kylie Jenner (Kylie Cosmetics), Beyonce (L'Oreal), Ariana Grande (MAC Cosmetics), Taylor Swift (Cover Girl), Jennifer Lopez (L'Oreal) en Julia Roberts (Lancome). Hoewel exacte cijfers moeilijk te controleren zijn, ontvangen ze naar verluidt allemaal meer dan een miljoen dollar (en soms veel meer) per Instagram-post.

Veel producten worden op de markt gebracht met het woord 'flawless' (onberispelijk). Als onberispelijk zijn het doel is dat de schoonheidsindustrie verkoopt, dan brengt dat veel voortdurende investeringen van consumenten met zich mee in de richting van een onmogelijk doel. Dat is best een slim businessmodel om mensen aan je producten verslaafd te houden.

Schattingen variëren voor de gemiddelde uitgaven aan make-up per persoon per jaar. Volgens Glamour zijn '16- tot 24-jarigen de leeftijdsgroep met de hoogste uitgaven aan schoonheid, ze gebruiken gemiddeld 16 schoonheidsproducten per dag, met een totale waarde van 175 euro.' Harper's Bazaar schat dat vrouwen tijdens hun leven gemiddeld 25.000 euro uitgeven aan schoonheidsproducten.

Wat iemand met zijn gezicht en lichaam wil doen, gaat niemand anders wat aan. Maar de make-up- en cosmetica-industrie maakt er voor miljarden euro's winst van en profiteert van emoties en onzekerheden over hoe mensen, vrouwen in het bijzonder, eruit 'moeten' zien op basis van bekrompen schoonheidsnormen die voor het overgrote deel gebaseerd zijn op blanke, magere, Europees georiënteerde gelaatstrekken. Om te beweren dat het ieders individuele keuze is, negeert machtsstructuren en het feit dat consumentenkeuzes actief worden gevormd en beïnvloed door enorm invloedrijke industrieën.

Vertaald op 28 februari 2025
Bijgewerkt op 4 maart 2026

Source data and research for these guides has been licensed from the Ethical Consumer Research Association. Brongegevens en onderzoek voor deze productbeoordelingen zijn gelicentieerd door de Ethical Consumer Research Association.  

Wil jij onderzoek naar Nederlandse bedrijven ondersteunen zodat we die kunnen toevoegen aan onze productbeoordelingen, steun dan ons werk als donateur.