Thermische zonnepanelen

Thermische zonne-energie is eenvoudiger bekend als waterverwarming op zonne-energie. Volgens een jaar durend onderzoek door de Energy Saving Trust in 2011 kan het meer dan de helft van de warmwaterbehoefte van een huishouden dekken gedurende een jaar en 100% in de zomer.

Het is daarom een gedeeltelijke technologie - je hebt nog steeds iets anders nodig om je warm water in de winter bij te vullen en voor ruimteverwarming. Het verwarmt het water niet tot een temperatuur die hoog genoeg is voor gebruik in traditionele radiatoren, maar het kan het water wel warm genoeg maken om de extra energie die je nodig hebt uit andere bronnen te verminderen. Het kan de temperatuur regelen die nodig is voor vloerverwarming, maar moet mogelijk nog worden aangevuld.

Wie staat er in deze beoordeling?
We hebben de populairste en meest gebruikte merken opgenomen. Ze zijn ook allemaal MCS-gecertificeerd. De bedrijven zijn voornamelijk kleine bedrijven die gespecialiseerd zijn in hernieuwbare producten en verwarmingsproducten. Er zijn een paar grotere, meer diverse elektronicabedrijven - Bosch en Haier. Bovendien maakt doe-het-zelf-gigant Travis Perkins een verrassende verschijning als eigenaar van Solfex.

Scoretabel hoogtepunten

Verontreiniging en giftige stoffen
Vrijwel alle bedrijven krijgen de slechtste score voor vervuiling en giftige stoffen, omdat ze elektronica maken, zoals zonneregelaars, en geen beleid hebben voor het gebruik van giftige chemicaliën zoals broomhoudende vlamvertragers, PVC en ftalaten. AES en Navitron vormen hierop een uitzondering.

Koolstofrapportage en -beheer
Eén bedrijf, AES, krijgt de beste beoordeling omdat het alleen hernieuwbare verwarmingsproducten maakt en omdat het zijn eigen impact op het klimaat bespreekt en wat het doet om die te verminderen.

De meerderheid van de bedrijven krijgt onze middelste beoordeling voor CO₂-rapportage en -beheer, omdat ze niet bespreken hoe ze hun eigen impact verminderen, maar ze maken alleen producten die gericht zijn op het verlagen van de CO2-uitstoot, bijvoorbeeld producten voor hernieuwbare energie. Vijf bedrijven krijgen onze slechtste beoordeling, omdat het meer gediversifieerde bedrijven zijn met een gebrek aan bewustzijn van hun impact op het klimaat en/of ontoereikende CO₂-emissiedoelstellingen - Grant, GREENoneTEC, Viessman, Worcester Bosch en Solfex.

Beleid inzake het gebruik van conflictmineralen
Alle bedrijven kregen de slechtste beoordeling omdat ze elektronische producten maken, zoals regelaars voor zonneboilersystemen, maar geen beleid hebben voor de herkomst van de conflictmineralen die erin worden gebruikt, mineralen zoals wolfraam, tin, tantaal en goud. De enige uitzondering was Navitron, dat geen elektronica maakte.

Hoe thermische zonne-energie werkt
Thermische zonne-energie werkt door middel van water in panelen op je dak, die de warmte van de zon absorberen. Het warme water wordt vervolgens naar een warmwatertank of boiler gepompt om te worden opgeslagen totdat het nodig is. Het heeft geen fel zonlicht nodig om te functioneren; hoewel dat ideaal zou zijn, kan het zelfs op bewolkte dagen water verwarmen. Je kunt thermische zonnepanelen toevoegen aan de meeste bestaande warmwatersystemen. Meestal moet je echter een extra warmwaterboiler voor het door zonne-energie verwarmde water toevoegen naast de boiler of warmtepomp.

Om ruimte te besparen kun je je bestaande boiler vervangen door één met twee verwarmingsspiralen. Zonneboilers kunnen worden gecombineerd met een traditionele boiler of dompelverwarming om het water heet genoeg te maken voor gebruik in radiatoren, of om warm water te leveren als zonne-energie niet beschikbaar is, vooral in de winter. Het nadeel is dat het misschien niet goed werkt met een combiketel (water op aanvraag). Het hangt ervan af of je merk ketel voorverwarmd water kan accepteren. Ongeveer de helft van de combiketels doet dat niet. Als je zo'n ketel hebt, moet je hem vervangen door een traditionele ketel of een andere technologie gebruiken, zoals warmtepompen of PV in plaats van zonne-energie.

Wat kost het?
De kosten voor het installeren van een doorsnee zonneboilersysteem bedragen € 4.800 tot € 6.000. De typische besparingen van een goed geïnstalleerd en correct gebruikt systeem zijn bescheiden 72 euro per jaar bij vervanging van gasverwarming en 84 euro per jaar bij vervanging van elektrische dompelverwarming.

Er zijn twee soorten thermische zonnepanelen, die collectoren worden genoemd:

• Vlakke plaat - lijkt op PV-panelen en ligt plat op het dak.
• Vacuümbuiscollectoren - een frame met glazen buizen gemonteerd op het dak. Vacuümbuiscollectoren zijn duurder dan vlakke platen. 

Een algemeen nadeel van thermische zonne-energie is dat de panelen moeten worden aangesloten op de leidingen, dus de installatie is niet eenvoudig. Solar Guide zegt daarom dat een thermisch zonne-energiesysteem het beste kan worden geïnstalleerd als onderdeel van een renovatie of tijdens de bouw van een woning. Maar als ze eenmaal geïnstalleerd zijn, zijn de onderhoudskosten voor thermische zonne-energiesystemen over het algemeen erg laag en gaan ze 20 tot 25 jaar mee. Het is aan te raden om een professionele installateur te zoeken in plaats van het zelf te proberen.

Thermische zonne-energie ten opzichte van warmtepompen
Warmtepompen kunnen zowel ruimteverwarming als warm water leveren en vormen dus een complete oplossing. Maar je kunt ze combineren en soms kan dat voordelen opleveren. Luchtwarmtepompen doen alleen aan ruimteverwarming, dus in dit geval kun je thermische zonne-energie gebruiken voor je warm water.

Thermische zonne-energie ten opzichten van zon-PV
De markt voor thermische zonne-energie is gekrompen sinds zon-PV goedkoper en populairder is geworden. Veel thermische zonne-energiebedrijven zijn gestopt met hun activiteiten. 

Zonneboilers zijn efficiënter dan PV-panelen om water te verwarmen. Dit betekent dat zonnepanelen veel minder dakruimte innemen dan PV-panelen voor dezelfde energieopbrengst, omdat je er minder nodig hebt. Daarnaast is er een financiële besparing - thermische zonnepanelen zijn over het algemeen goedkoper dan PV-panelen. Maar omdat zonnewarmte een warmwaterboiler nodig heeft en beter werkt met een traditionele of 'systeem'-boiler, is zon-PV misschien beter als je een combiketel hebt en geen warmwaterboiler.

Als je een dak hebt dat ver genoeg op het zuiden ligt, of als je de panelen op de grond kunt monteren waar ze vrij uitzicht hebben, kun je natuurlijk beide systemen hebben, als twee aparte systemen of als Solar PV-T - een combinatie van beide. Maar zon-PV-T systemen zijn nog niet zo populair als zon-PV of thermische zonne-energiesystemen en er zijn slechts een handvol fabrikanten, waarvan er geen enkele is opgenomen in deze beoordeling. 

Haal het meeste uit je zonneboilersysteem

• Gebruik zoveel mogelijk warm water uit de zonneboiler, in plaats van het op te warmen in een apparaat dat elektriciteit gebruikt. Plaats bijvoorbeeld een douche met mengkraan (in plaats van elektrisch) en controleer of eventuele 'heet-vul' apparaten (zoals je wasmachine) water kunnen nemen van je zonnesysteem.
• Gebruik 's avonds meer warm water voor douchen, baden en afwassen. Dan is het water het warmst, omdat het de meeste tijd heeft gehad om op te warmen.
• Isoleer je leidingen en watertank om je systeem efficiënter te maken.
• Volg het advies van uw installateur over hoe u de warmwaterregelaars moet instellen om het meeste uit uw systeem te halen.

Andere toepassingen van thermische zonne-energie
Zonneboiler kan worden gebruikt om warm water te leveren op een plek waar helemaal geen voorzieningen zijn: volkstuinen, tuinhuisjes en campings. Het eenvoudigste is een 'solar shower' zwart zakje met een kraan aan de onderkant, dat minder dan € 12 kost en ruim voldoende warm water levert voor op de camping. Zonneboilers zijn ook populair voor het verwarmen van zwembaden en kinderbadjes.

Source data and research for these guides has been licensed from the Ethical Consumer Research Association. Brongegevens en onderzoek voor deze productbeoordelingen zijn gelicentieerd door de Ethical Consumer Research Association.  

Wil jij onderzoek naar Nederlandse bedrijven ondersteunen zodat we die kunnen toevoegen aan onze productbeoordelingen, steun dan ons werk als donateur.